ProRail voert de surveillance op het spoor komende nacht flink op na sabotageacties op dinsdag. Op meerdere plaatsen in Midden- en Noord-Nederland werden materialen op het spoor gelegd. De acties veroorzaakten storingen, treinuitval en problemen bij overwegen.
ProRail-topvrouw Mirjam van Velthuizen noemt de gebeurtenissen „volstrekt onacceptabel en gevaarlijk”. Volgens haar ontstonden midden in de nacht op meerdere locaties sectiestoringen. Daardoor registreerden de veiligheidssystemen treinbewegingen op plekken waar geen treinen reden.
Aanvankelijk werden 24 locaties met achtergelaten materialen gevonden. Dat aantal liep later op tot 30. De veiligheidssystemen beperkten of stopten het treinverkeer automatisch, maar bij Steenwijk reed alsnog een trein over materiaal op het spoor. Het ging om een trein vanuit Leeuwarden.
Ook intercity's, sprinters en goederentreinen werden geraakt. Bij verschillende overwegen ontstonden storingen, waardoor wegverkeer niet kon doorrijden en opstoppingen ontstonden. Werknemers van ProRail en aannemers moesten soms kilometers lopen om de sabotageplekken te bereiken.
„Een trein had zomaar kunnen ontsporen”, zei Van Velthuizen dinsdagavond. De infrapolitie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid onderzoeken de sabotage. Volgens ProRail gaat het om de tweede vergelijkbare actie in vijftien maanden. Rond de NAVO-top in juni vorig jaar brandden 25 grote stroomkabels af.
Geld voor militair transport en spoorbeveiliging
Van Velthuizen vraagt het kabinet om snel extra geld beschikbaar te stellen om het spoor weerbaarder te maken. ProRail wil beginnen met 600 miljoen euro, een bedrag dat ook wordt genoemd in een rapport over de weerbaarheid van het spoor.
De helft daarvan, 300 miljoen euro, is bedoeld om hoogfrequent militair transport mogelijk te maken. De andere 300 miljoen euro moet worden gebruikt om kritieke infrastructuur beter tegen sabotage en andere dreigingen te beschermen.
Dat geld kan onder meer naar extra camera's, fysieke beveiliging van vitale objecten, bescherming van kabels en technische gebouwen en betere cybersecurity gaan. Volgens het rapport kunnen de maatregelen relatief snel worden uitgevoerd als de financiering beschikbaar komt.
ProRail investeert al in cybersecurity en toegangsbeheer, maar volgens Van Velthuizen is dat onvoldoende om het spoor weerbaar te maken. Nederland heeft ongeveer 7000 kilometer spoor. Daardoor zijn aanvullende middelen nodig om verstoringen op te vangen en sneller herstel mogelijk te maken.
