Leonard Kok, directeur van de Politieacademie, wil dat agenten tijdens hun opleiding beter leren omgaan met de toenemende maatschappelijke polarisatie. Volgens hem krijgen politiemensen vaker te maken met spanningen die voortkomen uit gebeurtenissen in binnen- en buitenland en met burgers die het gezag van de politie ter discussie stellen.
De Politieacademie maakt mentale en morele weerbaarheid daarom de komende jaren een belangrijker onderdeel van het onderwijs. Agenten moeten niet alleen fysiek voorbereid zijn op hun werk, maar ook leren omgaan met uiteenlopende opvattingen, groepsconflicten en druk van omstanders.
Omgaan met demonstraties en maatschappelijke druk
De politie kan van het ene op het andere moment worden ingezet bij uiteenlopende situaties. Voorbeelden zijn protesten tegen asielzoekerscentra, boerenprotesten, klimaatacties, pro-Palestijnse demonstraties en tegendemonstraties. Ook internationale gebeurtenissen, zoals een koranverbranding, kunnen volgens Kok leiden tot spanningen in Nederlandse dorpen en steden.
„Het politiewerk is de afgelopen jaren een stuk ingewikkelder geworden. Het is een pittige tijd”, zegt Kok. De academie wil weerbaarheid als een rode draad door de opleiding laten lopen. Daarbij krijgen studenten inzicht in hun eigen positie en in de verantwoordelijkheden van onder meer de burgemeester en het Openbaar Ministerie.
Agenten moeten volgens Kok hun persoonlijke overtuigingen kunnen scheiden van hun professionele rol. Iemand kan bijvoorbeeld een islamitische achtergrond hebben, uit een boerengezin komen of sterk betrokken zijn bij het klimaat. Bij een demonstratie moet die agent volgens de directeur onpartijdig optreden, ongeacht de eigen mening.
Kok maakt daarbij onderscheid tussen neutraliteit en onpartijdigheid. De politie beschermt de Grondwet en het recht om te demonstreren, maar verdedigt ook de waarden van de rechtsstaat. Bij discriminatie moet een agent ingrijpen, omdat dit wettelijk verboden is.
Opleiding onder druk
De politieacademie leidde in 2025 2300 aspirant-agenten op. Daarnaast volgden 30.000 politiemedewerkers een specialistische opleiding. De organisatie heeft volgens Kok de afgelopen jaren onder hoge druk gewerkt door de grote instroom en de verkorte opleiding.
Ook digitale risico’s krijgen meer aandacht. Agenten kunnen tijdens hun werk worden gefilmd en herkenbaar op sociale media verschijnen. Soms worden bovendien privégegevens verspreid, wat onder doxing strafbaar is. De academie wil zowel agenten als leidinggevenden daarop voorbereiden. „Politiewerk is meer dan een baan”, zegt Kok. „Het is iets wat je doet én wat je bent.”
