De politie heeft in een datacentrum in Amsterdam een volledige server van de Italiaanse organisatie Autistici/Inventati (A/I) in beslag genomen. Alle gegevens zijn gekopieerd met het doel die aan de Amerikaanse autoriteiten te verstrekken. Het Openbaar Ministerie in Amsterdam zegt dat de data nog niet direct met de Verenigde Staten zijn gedeeld.
De actie volgde op een Amerikaans rechtshulpverzoek. De Verenigde Staten hebben A/I op een terreurlijst geplaatst, omdat de organisatie volgens de Amerikaanse autoriteiten steun verleent aan antifa, een beweging van antifascisten. Een politiewoordvoerder zei: “Dat voer je dan gewoon uit.”
Het OM zegt het verzoek zorgvuldig te hebben beoordeeld en geen reden te hebben gezien om het te weigeren. Welke gegevens precies zijn gekopieerd, is niet bekendgemaakt. Daardoor is niet duidelijk welke gevolgen de inbeslagname kan hebben voor organisaties en personen die gebruikmaakten van de diensten van A/I.
Zorgen over beoordeling
A/I biedt al ongeveer 25 jaar gratis webhosting en e-maildiensten aan. Volgens de beschikbare informatie maken wereldwijd ongeveer 20.000 organisaties gebruik van de diensten. De bankrekening en domeinnaam van de Italiaanse organisatie waren eerder al bevroren nadat de Verenigde Staten haar op de terreurlijst hadden gezet.
Bits of Freedom, een organisatie voor digitale burgerrechten, vindt dat de Nederlandse autoriteiten het verzoek uitgebreider hadden moeten beoordelen. Een woordvoerder noemt de zaak “veel vragen oproepend”. Rechtshulp aan andere landen is volgens de organisatie gebruikelijk bij bijvoorbeeld strafrechtelijke onderzoeken naar gezochte verdachten of moordzaken, maar deze zaak ligt volgens haar anders.
“Maar in dit geval gaat het om het verstrekken van informatie van een organisatie die de VS als crimineel bestempelen. Daar hoéf je als Europees land niet zomaar in mee te gaan”, zegt de woordvoerder. Bits of Freedom vindt dat Nederland eerst had moeten toetsen of het verzoek past binnen de democratische rechtsprincipes die in Nederland en andere Europese landen gelden.
De organisatie waarschuwt bovendien voor mogelijke gevolgen in toekomstige zaken. Informatie verstrekken op basis van kwalificaties die landen buiten de Europese Unie aan internetorganisaties of gebruikers geven, noemt Bits of Freedom politiek problematisch. “Nu is het een Italiaanse server, het kan de volgende keer ook een Nederlandse zijn. Maar eigenlijk doet dat er niet eens toe”, aldus de woordvoerder.
