In Amsterdam-Zuidoost mag de politie een week lang preventief fouilleren. Het gebied is aangewezen als veiligheidsrisicogebied vanwege de zorgen over toenemend wapengeweld. De gemeente richt zich daarbij nadrukkelijk op minderjarigen die met vuurwapens rondlopen.
Bij preventief fouilleren kunnen agenten mensen controleren op het bezit van wapens. Daarvoor hoeft niet eerst vast te staan dat iemand verdacht wordt van een strafbaar feit. De maatregel is bedoeld om wapens uit de openbare ruimte te halen en nieuwe geweldsincidenten te voorkomen.
Wapens makkelijker beschikbaar
Ervaringsdeskundigen in Zuidoost signaleren dat jongeren steeds gemakkelijker aan wapens komen. Het gaat niet alleen om vuurwapens, maar ook om messen, boksbeugels en tasers. Via internet zouden jongeren die wapens goedkoop en relatief eenvoudig kunnen aanschaffen.
Volgens een ervaringsdeskundige, aangeduid als A., dragen ook jongeren een wapen die dat vroeger niet zouden hebben gedaan. „Dan denk ik: huh, draag jij ook een wapen bij je?” A. vergelijkt de situatie met ongeveer vijftien jaar geleden, toen het volgens hem minder gebruikelijk was dat jongeren bewapend rondliepen.
De ervaringsdeskundigen zien de zorgen van de gemeente, maar plaatsen ook kanttekeningen bij de gekozen aanpak. Preventief fouilleren kan volgens hen voor extra onrust zorgen en de verhouding tussen jongeren en politie verder onder druk zetten. Zij waarschuwen bovendien dat de maatregel de oorzaken van het wapenbezit niet wegneemt.
De discussie gaat daarmee niet alleen over het aantreffen van wapens, maar ook over de redenen waarom jongeren die bij zich dragen. Een vuurwapen kan bij een jongere een gevoel van veiligheid oproepen, terwijl dat gevoel volgens de betrokken deskundigen misleidend is. Het wapen vergroot juist het risico op escalatie wanneer een conflict ontstaat.
De tijdelijke aanwijzing geeft de politie ruimte om in het aangewezen gebied controles uit te voeren. Tegelijkertijd blijft de bredere aanpak van belang, zoals het voorkomen dat jongeren online aan wapens komen en het wegnemen van de omstandigheden die het dragen ervan aantrekkelijk maken.
