Onontplofte munitie uit de Tweede Wereldoorlog ligt op veel plaatsen in Nederland in de grond. Deskundigen schatten dat het om ongeveer 100 ton gaat. Vooral gebieden waar zwaar is gevochten of gebombardeerd, kunnen explosieven bevatten.
In de bossen bij Venray belemmerde aanwezige munitie het werk van de brandweer tijdens een natuurbrand. De Explosieven Opruimingsdienst, EOD, adviseerde brandweerlieden om op de paden te blijven. Rond Venray is in oktober 1944 zwaar gevochten tussen Duitse troepen en oprukkende Britse bevrijders.
De EOD heeft in het getroffen gebied vooral munitie van Britse herkomst aangetroffen. Welke explosieven er precies nog in de bodem liggen, is niet bekend. Ook bij voormalige vliegvelden, stations, spoorlijnen en plaatsen aan de frontlinie kunnen nog restanten uit de oorlog aanwezig zijn.
Opruimen niet realistisch
Alle bekende en mogelijke vindplaatsen volledig uitgraven is niet haalbaar. Zo'n operatie zou grote delen van de bodem verstoren en veel geld kosten. Onderzoek dat vorig jaar in opdracht van onder meer het ministerie van Binnenlandse Zaken is gepubliceerd, wijst erop dat het risico op een spontane ontploffing klein is zolang munitie ongestoord in de grond blijft liggen.
De onderzoekers schrijven dat blootstelling aan water, vooral zout water, ertoe kan leiden dat munitie na tientallen jaren niet meer functioneert. Tegelijkertijd kunnen corroderende omhulsels schadelijke stoffen laten lekken. Vooral gedumpte munitie in de Oosterschelde, de Waddenzee en de Noordzee baart zorgen vanwege mogelijke gevolgen voor het milieu.
De EOD krijgt jaarlijks ongeveer twintig meldingen van munitie die direct moet worden aangepakt. Bij nader onderzoek blijkt dan dat een explosief op scherp kan staan. Het gaat vaak om projectielen die zijn afgevuurd of geworpen, waardoor ingebouwde beveiligingen niet meer werken.
Dergelijke vondsten kunnen leiden tot evacuaties van omwonenden of het stilleggen van treinverkeer. Veel gemeenten beschikken daarom over een bommenkaart, die wordt gebruikt bij bouwplannen en grondwerk. Ook de online VEO-bommenkaart toont of op een locatie eerder onderzoek naar explosieven is uitgevoerd.
Wie mogelijk oorlogsmaterieel aantreft, moet het niet aanraken en de politie bellen. De EOD kan vervolgens vaststellen om wat voor voorwerp het gaat en of opruiming nodig is.
