De Nationale Zorgreserve wordt uitgebreid met meer zorgberoepen en met aparte reserves voor techniek, logistiek en veiligheid. Onder anderen psychologen, pedagogen, mondhygiënisten en verloskundigen kunnen zich aanmelden. Ook zijn de eerste inschrijvingen binnen voor de nieuwe reserves, waarin onder meer truckers, loodgieters, ICT'ers, boa's en oud-politieagenten welkom zijn.
De zorgreserve bestaat uit oud-zorgpersoneel dat tijdens een pandemie, oorlog, natuurramp of andere grote crisis kan bijspringen. Inmiddels hebben ongeveer zesduizend mensen zich aangesloten. Zij kunnen, als dat nodig is, binnen 24 uur tijdelijk terugkeren naar de zorg. Via online trainingen kunnen zij hun kennis opfrissen, bijvoorbeeld over medische handelingen en de opvang van grote aantallen slachtoffers.
Ook reservisten zonder actuele registratie
Het ministerie van Volksgezondheid had de stichting achter de reserve in 2024 vijf jaar gegeven om vijfduizend reservisten te werven. Dat doel werd begin dit jaar al gehaald. Niet iedereen heeft nog een geldige BIG-registratie, die nodig is om bepaalde zorgberoepen uit te oefenen.
Volgens bestuurder Charlotte de Schepper kunnen deze mensen wel worden ingezet voor basiszorg. In hun oude beroep mogen zij pas werken als in een uitzonderlijke situatie wordt besloten de BIG-eis tijdelijk te laten vervallen. De Schepper zegt dat de reserve de zorg zo lang mogelijk open wil houden. Tijdens de coronapandemie vielen ook veel reguliere zorgverleners zelf uit.
Ongeveer 350 zorgorganisaties hebben zich aangemeld om in een crisis snel reservisten te kunnen oproepen. Michel Dückers, bijzonder hoogleraar Crises, Veiligheid en Gezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemt de uitbreiding praktisch. "Als er één ding nodig is in een crisis, dan is het wel pragmatisme", zegt hij. Volgens hem kunnen dan niet alle normale eisen volledig worden toegepast, zeker niet bij grote personeelstekorten.
De Algemene Rekenkamer adviseerde eerder om de inzet van reservisten in de praktijk te testen. Bij een oefening in 2025 werden reservisten nog niet daadwerkelijk opgeroepen bij zorgorganisaties. Crisiswetenschapper Jori Kalkman pleit ervoor om hen bijvoorbeeld twee weken in een ziekenhuis te laten meedraaien, zodat duidelijk wordt hoe zij samenwerken met vaste medewerkers.
Ondersteuning voor Defensie en politie
De nieuwe techniek-, logistiek- en veiligheidsreserves werken volgens hetzelfde principe. Zo kunnen vrachtwagenchauffeurs Defensie ondersteunen als er tijdens een crisis extra transportcapaciteit nodig is. Veiligheidsreservisten kunnen politie en Defensie helpen bij de bewaking van bijvoorbeeld een geneesmiddelenfabriek of militaire basis.
Kalkman waarschuwt dat daarbij ethische vragen ontstaan. Het is volgens hem niet vanzelfsprekend dat reservisten naar een rampgebied of een mogelijk oorlogsgebied kunnen worden gestuurd, omdat zij daar ernstige situaties kunnen meemaken of zelf doelwit kunnen worden.
