Stichting Comité Schone Lucht begint een rechtszaak tegen de Nederlandse Staat over hout uit Maleisisch regenwoud dat in Nederlandse energiecentrales wordt verstookt. Volgens de organisatie worden complete bomen als afval- en resthout gecertificeerd, waarna ze als duurzame biomassa in de energieketen belanden.
De stichting onderzocht de aanvoer samen met de Britse organisatie Biofuelwatch. Daarbij zou hout uit gekapt bos terecht zijn gekomen in de biomassaketen van energiegigant RWE. Door de kap verliezen onder meer olifanten, tijgers en slangen hun leefgebied.
Fenna Swart, directeur van Comité Schone Lucht, zegt dat de overheid weet dat verkeerd geclassificeerd hout in de Nederlandse keten terechtkomt. Toch blijven volgens haar het duurzaamheidslabel en de subsidies in stand. “De overheid houdt zichzelf voor de gek”, zegt Swart.
Miljarden aan subsidies
Biomassa wordt officieel als klimaatneutraal aangemerkt en was in 2025 de grootste bron van duurzame energie in Nederland. Hout mag daarvoor worden gebruikt als het om houtafval gaat of afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen. Wetenschappers en milieuorganisaties betwisten al langer of die voorwaarden in de praktijk voldoende bescherming bieden.
De overheid heeft voor ongeveer 9,5 miljard euro aan subsidies voor biomassa toegezegd. Daarvan kan RWE maximaal 2,5 miljard euro ontvangen. Comité Schone Lucht vindt dat de staat beter moet kunnen aantonen waar het hout vandaan komt, wie de controles uitvoert en waarop de duurzaamheidsclaim is gebaseerd.
De Nederlandse Emissieautoriteit, de toezichthouder op de emissieregels, onderzocht vorig jaar al een handhavingsverzoek van de stichting. De toezichthouder constateerde fout geclassificeerd hout en zwakke plekken in het controlesysteem. Toch stelde de NEa dat de regels formeel waren nageleefd. Toenmalig minister Sophie Hermans (Groene Groei) besloot daarop niet te handhaven en geen subsidies terug te vorderen.
Nieuwe plannen voor biomassa
De rechtszaak komt terwijl de huidige subsidie voor RWE in 2027 afloopt. Het kabinet-Jetten onderzoekt ondertussen een nieuw project waarbij CO2 uit houtverbranding onder de Noordzee moet worden opgeslagen.
De Amercentrale van RWE draait al volledig op biomassa. Als de Eemshavencentrale ook volledig op houtpellets overstapt, kan het jaarlijkse verbruik daar oplopen tot 5 à 6 miljoen ton. Een rechterlijke uitspraak over het duurzaamheidslabel kan daardoor grote gevolgen hebben voor de geplande energieproductie en subsidies.
