Het kabinet wil opnieuw kijken naar de dossiers van toeslagenouders bij wie kinderen uit huis zijn geplaatst. Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid schrijft samen met twee andere bewindslieden aan de Tweede Kamer dat eerst een kleinschalige proef wordt voorbereid. Daarna volgt een besluit over een bredere aanpak.
Tijdens de toeslagenaffaire, die liep van 2005 tot 2019, werden zeker 3532 kinderen van gedupeerde ouders uit huis geplaatst. Rechters en de Raad voor de Kinderbescherming oordeelden destijds dat de kinderen thuis onveilig waren of ernstig in hun ontwikkeling werden bedreigd.
Een commissie onder leiding van Mariëtte Hamer concludeerde later dat de financiële problemen van veel gezinnen grotendeels waren veroorzaakt door de overheid. Ouders waren ten onrechte als fraudeurs aangemerkt en moesten grote bedragen aan kinderopvangtoeslag terugbetalen. Die situatie droeg volgens de commissie vaak in belangrijke mate bij aan de uithuisplaatsingen.
Ouders vragen om nieuwe beoordeling
Gedupeerde ouders en hun kinderen hopen dat een nieuwe beoordeling van de dossiers kan helpen bij een verzoek aan de rechter om de kinderen alsnog thuis te laten wonen. Ook wanneer kinderen inmiddels volwassen zijn of terugkeer naar het gezin niet meer mogelijk is, kan een second opinion volgens de betrokkenen helpen bij de verwerking van wat er is gebeurd.
Het kabinet zegt de wens van ouders en kinderen te delen, maar waarschuwt tegelijkertijd voor onzekerheden. De overheid wil voorkomen dat de herbeoordeling verwachtingen wekt die niet kunnen worden waargemaakt of nieuwe trauma’s veroorzaakt. Daarom moet eerst duidelijk worden hoe de dossiers zorgvuldig kunnen worden onderzocht.
Proef met beperkt aantal dossiers
Dat onderzoek is ingewikkeld. Informatie over gezinnen kan verspreid zijn over verschillende documenten en niet altijd eenduidig zijn. Daarnaast hebben organisaties die bij een herbeoordeling nodig zijn, waaronder instellingen in de jeugdbescherming, te maken met personeelstekorten.
Ook verschilt per gezin of een dossier geschikt is voor een second opinion. Het kabinet wil daarom beginnen met een beperkt en duidelijk afgebakend aantal dossiers. Op basis van die proef wordt bekeken of herbeoordeling bij meer gezinnen mogelijk en zinvol is. Daarbij worden ook de kosten afgezet tegen de verwachte opbrengst.
Advocaat Mieke Krol, die meerdere toeslagenouders bijstaat, noemt het besluit een opening voor herbeoordeling. Wel vindt zij dat het lang heeft geduurd en dat nog steeds onduidelijk is hoe de aanpak er precies uit gaat zien.
