Nederlandse jeugdzorgorganisaties hebben de afgelopen jaren jongeren geplaatst in Huize Soria, een gezinshuis in de regio Valencia. Dat gebeurde ondanks eerdere signalen over de veiligheid en de behandeling van kinderen in de instelling. Andere jongeren waren juist vanwege die zorgen naar Nederland teruggehaald.
Huize Soria biedt opvang en behandeling aan minderjarigen met gedragsproblemen. Een deel van de jongeren verblijft er op last van de jeugdbescherming, anderen zijn door gemeenten vrijwillig geplaatst. Op dit moment wonen er nog zeven Nederlandse minderjarigen.
Repressieve aanpak
Betrokken jongeren en ouders beschrijven een instelling waar zij weinig ruimte hadden voor privécontact met familie of hun jeugdbeschermer. Ook spreken zij over een beveiligingshond, beperkte privacy en werkzaamheden die als dagbesteding zouden gelden. Een jongere zegt dagelijks van 08.00 tot 14.00 uur onkruid te hebben verwijderd, paarden te hebben geborsteld en geulen te hebben gegraven.
Volgens betrokkenen was er weinig onderwijs en waren gesprekken met een psycholoog en andere inhoudelijke behandelingen beperkt. Een moeder vertelt dat zij haar kind één keer per week een half uur mocht videobellen, in een ruimte waar anderen aanwezig waren.
In 2021 trokken vijf jongeren aan de bel bij de kinderombudsman. Een onafhankelijk onderzoek dat daarna door Nederlandse zorgorganisaties werd uitgevoerd, sprak van een „repressieve cultuur”. Jongeren zouden als straf minder eten krijgen of langdurig op een paal moeten zitten. Ook werd melding gemaakt van fysiek ingrijpen en overmeesteren.
De onderzoekers vonden dat vrijheidsbeperkende maatregelen onvoldoende waren onderbouwd en niet goed op individuele jongeren waren afgestemd. Zij omschreven de zorg als betrokken, maar constateerden te veel drang, dwang en repressie. Na het onderzoek werd een jongere weggehaald en beëindigden betrokken organisaties hun samenwerking met Huize Soria.
Toch bleven onder meer SAVE Jeugdbescherming in Flevoland en Utrecht jongeren plaatsen. Bestuurder Anja Jonker zegt dat de organisatie destijds geen signalen over onveiligheid van cliënten had ontvangen en het onderzoek niet zag als reden om plaatsingen te stoppen. Nieuwe klachten van jongeren waren voor SAVE begin dit jaar wel aanleiding om geen jongeren meer naar Huize Soria te sturen. De organisatie laat haar handelen extern onderzoeken.
Toezicht
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is meerdere keren over de signalen geïnformeerd, maar heeft geen toezichtbevoegdheid in Spanje. Het laatste contact tussen de Nederlandse en Spaanse inspectie over Huize Soria dateert van 2016. De Nederlandse inspectie zegt meldingen te kunnen doorgeven aan de Spaanse autoriteiten.
Ook zijn klachten gemeld over ongeoorloofd cameratoezicht en het meelezen van post. Vertrouwensorganisatie Jeugdstem onderzoekt die signalen. Huize Soria zegt zich niet te herkennen in de beschreven misstanden en stelt altijd in het belang van jongeren en ouders te hebben gehandeld.
