De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft de Veldhovense anesthesist Jens Fischer een boete van 8.375 euro opgelegd. Hij diende bij 233 patiënten Slowaaks navelstrengbloed toe, onder wie veel kinderen. De behandelingen waren bedoeld om autisme of hersenverlamming tegen te gaan en vonden plaats zonder de vereiste vergunning.
Negentig procent van de patiënten kreeg het bloed toegediend vanwege autisme, de overige tien procent vanwege hersenverlamming. Vijf patiënten kwamen uit Nederland, de anderen uit het buitenland. In Nederland vallen deze behandelingen onder stamceltherapie en zijn ze geregeld in de Wet bijzondere medische verrichtingen.
Hoogst mogelijke boete
De behandeling kostte volgens gezondheidsrechtadvocaat Annechien Beijering-Beck tussen de 18.000 en 44.000 euro. Toch is de hoogte van de boete niet gebaseerd op de inkomsten of op de leeftijd van de patiënten. Het ministerie beschouwt de overtreding als een ernstige schending van de patiëntveiligheid.
Omdat Fischer meer dan twintig behandelingen uitvoerde, gold het maximale boetebedrag van 16.750 euro. Dat bedrag werd gehalveerd omdat de boete aan hem persoonlijk is opgelegd en niet aan een onderneming. Beijering-Beck noemt het een overtreding in de zwaarste categorie. "Je kunt niet twee keer worden vervolgd voor hetzelfde feit", zegt zij.
De IGJ koos voor een bestuursrechtelijke boete na overleg met het Openbaar Ministerie. Het OM bevestigt dat er geen aangiftes zijn gedaan en dat Fischer geen andere strafbare feiten heeft gepleegd. Een strafrechtelijke vervolging zou daardoor volgens het OM weinig kans van slagen hebben.
Mogelijk nog naar tuchtrechter
De zaak hoeft daarmee niet definitief voorbij te zijn. De IGJ kan een klacht indienen bij het medisch tuchtcollege. Dat college beoordeelt of Fischer heeft gehandeld zoals van een arts mag worden verwacht. In het uiterste geval kan hij uit het BIG-register worden geschrapt en zijn beroep in Nederland niet meer uitoefenen.
Ook patiënten kunnen een tuchtklacht indienen, tot tien jaar na de behandeling. Volgens Beijering-Beck kan het feit dat Fischer de boete heeft geaccepteerd en meewerkt aan het onderzoek voor de IGJ reden zijn om geen klacht in te dienen.
De Slowaakse parlementariër Vladimira Marcinkova, die de IGJ op het spoor van Fischer zette, noemt de boete teleurstellend. Zij zegt dat die minder dan één procent bedraagt van het bedrag dat met de behandelingen zou zijn verdiend. Ook de Vereniging tegen de Kwakzalverij vindt de sanctie te laag, maar stelt dat Fischer inmiddels is gestopt met de behandelingen.
