De Koninklijke Marechaussee beëindigt op 1 oktober de tijdelijke binnengrenscontroles die onder toenmalig minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie zijn ingevoerd. De controles aan de grens met België en Duitsland waren bedoeld om illegale migratie tegen te gaan.
De maatregel ging op 9 december 2024 in en zou aanvankelijk zes maanden duren. Het kabinet verlengde de controles meerdere keren. In de eerste vijftien maanden werden meer dan 160.000 mensen gecontroleerd en kregen 600 mensen geen toegang tot Nederland.
De Algemene Rekenkamer concludeerde vorig jaar dat de extra controles niet tot minder migratie leidden. Wel konden ze volgens de Rekenkamer helpen bij het bestrijden van illegale migratie.
Ruimere regels voor regulier toezicht
Vanaf 1 oktober werkt de marechaussee weer met het Mobiel Toezicht Veiligheid, dat controles tot 20 kilometer van de binnengrens mogelijk maakt. De regels voor dit toezicht worden wel verruimd. Op dezelfde weg mag de marechaussee voortaan maximaal 120 uur per maand controleren. De eerdere limiet lag op 90 uur per maand.
Ook vervalt de beperking van maximaal zes uur per dag op dezelfde weg. Daardoor kan de marechaussee daar een volledige dag blijven controleren. Nog steeds mag slechts een deel van het passerende verkeer worden stilgezet. Controles kunnen daarnaast flexibeler worden gepland op basis van risico's en beschikbare informatie.
In treinen mag de marechaussee voortaan alle passagiers controleren. Dat geldt ook voor alle passagiers op een geselecteerde vlucht vanuit het Schengengebied. Er blijven beperkingen voor het aantal treinen en vluchten dat mag worden geselecteerd. Op een gekozen route mag maximaal 25 procent van de treinen of vluchten worden gecontroleerd.
De marechaussee is positief over de aanpassingen. Onder de oude regels kon een mensensmokkelaar die een controle zag, ervan uitgaan dat die na uiterlijk zes uur zou eindigen. Die beperking geldt vanaf 1 oktober niet meer.
Aan de Duitse kant van de grens blijven de tijdelijke controles voorlopig bestaan. Duitsland heeft die verlengd tot ten minste maart 2027. De controles worden daar inmiddels wel flexibeler uitgevoerd.
