De Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) maakt zich zorgen over de groeiende populariteit van longevity, het streven om zo lang en gezond mogelijk te leven. In Nederland bieden inmiddels tientallen klinieken preventieve scans, genetische analyses, bloedtesten en vitamine-infusen aan. Voor veel van deze behandelingen is niet aangetoond dat ze mensen gezonder of ouder maken.
Volgens de NVKG begint gezond ouder worden niet met een total body scan of een infuus, maar met regelmatig bewegen, gezond eten, niet roken en sociale contacten onderhouden. Hoogleraar klinische geriatrie Marcel Olde Rikkert van het Radboudumc vindt dat de Inspectie Gezondheidszorg strenger moet optreden tegen overbodige medische onderzoeken en behandelingen. Hij pleit er zelfs voor om bepaalde toepassingen, waaronder de total body scan, wettelijk te verbieden.
"Die moeten we gewoon niet willen. Dat is nog een veel te grijs gebied", zegt Olde Rikkert. Hij waarschuwt dat uitgebreide preventieve onderzoeken kunnen leiden tot onnodige vervolgbehandelingen. Een scan kan bijvoorbeeld een vlekje op een nier laten zien. Om vast te stellen of dat kwaadaardig is, kan vervolgens een risicovolle biopsie nodig zijn, terwijl zulke vlekjes soms vanzelf verdwijnen.
Dure markt voor vermogende klanten
Longevity is uitgegroeid tot een miljardenindustrie, mede door de vergrijzing en de belangstelling van influencers en rijke ondernemers. De Nederlandse ondernemer Rick Schmitz liet zich inspireren door de Amerikaanse ondernemer Bryan Johnson, die zich regelmatig laat testen en behandelen om veroudering zo veel mogelijk af te remmen.
Een van de aanbieders in Nederland is het bedrijf van ondernemer Thomas Esselink. Klanten krijgen daar uitgebreide onderzoeken en een vaste arts die hun gezondheid volgt en mogelijke behandelingen bespreekt. De dienstverlening kost ongeveer tienduizend euro per jaar en wordt vooral afgenomen door vermogende ondernemers.
NVKG-voorzitter Esther Cornegé vindt dat geld beter kan worden besteed aan maatregelen waarvan het effect wel vaststaat. "Laten we vooral investeren in wat we wel weten, in plaats van dure onderzoeken en behandelingen waarvan niet is bewezen dat ze een langer of gezonder leven opleveren", zegt zij. Olde Rikkert vreest bovendien dat een tweedeling in de zorg ontstaat, waarbij kostbare behandelingen alleen beschikbaar zijn voor een kleine groep.
Niet alle deskundigen wijzen de longevity-trend af. Verouderingsonderzoeker en hoogleraar gerontologie Andrea Maier runt in Singapore een kliniek die zich richt op leefstijl, omgevingsfactoren en supplementen. Zij schrijft soms ook medicatie voor aan mensen zonder diabetes en zegt haar aanpak te baseren op wetenschappelijk onderzoek.
Maier erkent wel dat de sector uit de hand dreigt te lopen. Vitamine-infusen noemt zij "absolute nonsens", omdat bewijs voor enig effect ontbreekt. Volgens haar leidt de populariteit van longevity ook tot een wildgroei aan klinieken die niet wetenschappelijk onderbouwd werken.
