Gemeenten plaatsen betonblokken tegen sluipverkeer door navigatie-apps

Dertig gemeenten en zes provincies ervaren overlast van sluipverkeer dat navigatie-apps door dorpen sturen. Omdat zij routes digitaal niet kunnen blokkeren, zetten sommige wegbeheerders betonblokken, verkeersregelaars en extra verkeerslichten in.

Verkeersregelaar leidt verkeer langs betonblokken in een smalle dorpsstraat
Verkeersregelaar leidt verkeer langs betonblokken in een smalle dorpsstraat · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Dertig gemeenten en zes provincies zeggen hinder te ondervinden van sluipverkeer dat ontstaat door routeadviezen van navigatie-apps. Het verkeer komt onder meer terecht op schoolroutes en smalle dorpswegen, waar gevaarlijke situaties ontstaan voor fietsers en voetgangers. Ook melden gemeenten geluidsoverlast, trillingen en honderden klachten van inwoners.

De problemen doen zich volgens wegbeheerders vooral voor bij files, wegwerkzaamheden en afgesloten hoofdwegen. In de gemeente Vijfheerenlanden leidt verkeer vanaf de A27 en A2 regelmatig tot overlast in dorpen zoals Meerkerk. Tijdens werkzaamheden aan de A27 werd daar een ambulance opgehouden door sluipverkeer. Hulpdiensten besloten daarop bij calamiteiten met meerdere voertuigen en vanuit verschillende richtingen aan te rijden.

Navigatie-apps kiezen vaak voor de snelste route, ook als die door een dorp loopt. Officiële omleidingen zijn soms iets langer, maar worden door gemeenten en provincies veiliger en beter voor de leefbaarheid gevonden. De apps kunnen volgens wegbeheerders bovendien de bereikbaarheid van ambulances, brandweer en politie verslechteren.

Gemeenten grijpen fysiek in

Omdat gemeenten ongewenste routes niet rechtstreeks in navigatie-apps kunnen blokkeren, nemen zij soms fysieke maatregelen. Zo worden betonblokken geplaatst, verkeersregelaars ingezet of verkeerslichten aangepast om een route minder aantrekkelijk te maken voor de algoritmes. Die ingrepen kosten geld en kunnen leiden tot nieuwe problemen, waaronder agressie tegen verkeersregelaars.

De provincie Gelderland zegt dat contact met navigatiediensten moeilijk verloopt. Gedeputeerde Klaas Ruitenberg noemt het frustrerend dat aanbevelingen van de provincie niet worden opgevolgd. Gemeenten en provincies willen daarom dat navigatiebedrijven wettelijk verplicht worden om rekening te houden met officiële omleidingen en de leefbaarheid in dorpen.

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat zegt de problemen te herkennen uit zijn tijd als wethouder in Rotterdam. Hij wil met navigatiediensten in gesprek gaan, maar kan hen naar eigen zeggen niet dwingen hun routeadviezen aan te passen.

Sinds 2025 moeten navigatie-apps in Europa officiële wegafsluitingen en andere verkeersmaatregelen verwerken. De Europese regels verplichten apps niet om altijd de officiële omleiding te adviseren of sluipverkeer te voorkomen. Oostenrijk heeft hiervoor inmiddels eigen regels ingevoerd. Overtredingen kunnen daar worden bestraft met een boete van 6.000 euro.

Google, eigenaar van Google Maps en Waze, zegt bij routeadviezen verschillende factoren te gebruiken. Daarbij kijkt het bedrijf onder meer naar meldingen van overheden en gebruikers, de grootte van wegen, reistijd en brandstofverbruik. TomTom heeft niet gereageerd op vragen over de kwestie.

Lees ook