Financiële regeling komt er toch voor KNIL-weduwen

Weduwen en weduwnaars van voormalig Nederlands-Indische ambtenaren en militairen kunnen vanaf 1 december een vergoeding aanvragen voor tijdens de Japanse bezetting misgelopen salaris. Het kabinet heeft de regeling na jaren politieke discussie vastgesteld.

Minister van VWS Fleur Agema licht de financiële regeling voor KNIL-weduwen toe
Minister van VWS Fleur Agema licht de financiële regeling voor KNIL-weduwen toe · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Het kabinet stelt een financiële regeling open voor weduwen en weduwnaars van ambtenaren en militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in dienst waren van het Nederlands-Indisch gouvernement. De vergoeding is bedoeld als tegemoetkoming voor salaris dat tijdens de Japanse bezetting niet werd uitbetaald.

De regeling vormt een aanvulling op de compensatie die in 2015 aan de betrokken KNIL-militairen en ambtenaren zelf werd toegekend. Alleen weduwen en weduwnaars komen ervoor in aanmerking. Erfgenamen kunnen geen aanvraag doen.

Aanvragen kan vanaf 1 december. Iedere aanvraag wordt afzonderlijk onderzocht in archieven, omdat er geen centrale bestanden bestaan met de benodigde gegevens. De aanvrager moet daarom zelf een verzoek indienen, waarna wordt nagegaan of aan de voorwaarden is voldaan.

Minister Sterk van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt dat volledig rechtsherstel niet meer mogelijk is. "Ik besef heel goed dat volledig rechtsherstel aan deze weduwen en weduwnaars nooit kan worden geboden", zegt Sterk. "Datgene dat hun tijdens en na afloop van de Tweede Wereldoorlog is overkomen, kan nooit worden teruggedraaid of ongedaan worden gemaakt."

Jarenlange discussie over achterstallig loon

Ambtenaren, leraren en militairen in Nederlands-Indië ontvingen tijdens de Japanse bezetting geen salaris. Na de oorlog ontstond direct discussie over de vraag of Nederland de achterstallige lonen moest betalen. De overheid stelde zich op het standpunt dat daar geen juridische verplichting toe bestond en wees betalingen lange tijd af.

Pas in 2015 kwam er een regeling voor de voormalige KNIL-militairen en ambtenaren. Zij kregen een bedrag van 25.000 euro voor het niet ontvangen salaris. Voor die regeling meldden zich ongeveer 600 mensen.

De nieuwe regeling richt zich op de achtergebleven partners van deze groep. Zij moeten hun aanspraak zelf onderbouwen en rekening houden met individueel archiefonderzoek. Hoe hoog de vergoeding per aanvrager wordt, staat in de beschikbare informatie niet vermeld.

Lees ook