Droogte drukt honingproductie en maakt bijenhouden intensiever

Door aanhoudende droogte leveren bijenvolken deze zomer minder honing. Vooral op de hoge en droge zandgronden in het oosten van Nederland is de schade groot, terwijl het seizoen voor de heidehoning pas net is begonnen.

Imker controleert bijenkasten tijdens aanhoudende droogte
Imker controleert bijenkasten tijdens aanhoudende droogte · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

De honingproductie valt deze zomer flink tegen door de aanhoudende droogte. Bloemen staan minder lang of nauwelijks in bloei, waardoor honingbijen weinig nectar kunnen verzamelen. Vooral op de hoge en droge zandgronden in het oosten van Nederland is de schade groot, zegt John Hoogendoorn, imker en secretaris van de Beroepsvereniging Nederlandse Imkers. Daar is het seizoen voor de heidehoning pas net begonnen.

Wekelijks controleren

"Voor hobby-imkers zijn het spannende tijden", zegt Hoogendoorn. Ongeveer 95 procent van de Nederlandse imkerij bestaat uit hobbyisten. Wie als hobby-imker tijdens deze droogte langere tijd op vakantie gaat, kan volgens hem problemen krijgen.

Hoogendoorn is een van de weinige beroepsimkers van Nederland en zit al vijftig jaar in het vak. Hij zegt dat bijenhouden veel intensiever en bewerkelijker is geworden. Imkers moeten hun volken wekelijks controleren, bijsturen en schommelingen opvangen. Volgens Hoogendoorn komen langere periodes van droogte en hogere temperaturen samen met een veranderend leefgebied voor bijen en minder biodiversiteit.

Ook imker Frauke Wessel uit Haarlemmermeer ziet de gevolgen in haar bijenkasten. De bijen halen wel voedsel naar binnen om het volk in leven te houden, maar de honingraten worden niet meer gevuld. Ook legt de koningin minder eitjes, omdat zij te weinig voedsel krijgt.

De winter doorkomen

In de zomer leggen bijen normaal gesproken hun wintervoorraad aan in de vorm van honing. Door de droogte lukt dat nu onvoldoende. Daarom voeren imkers opgeloste suiker bij, zodat de bijen voldoende voorraad hebben om de winter door te komen.

Hoogendoorn verwacht dit jaar ongeveer 15 kilo suiker per volk nodig te hebben om het honingtekort te compenseren. Dat is meer dan in voorgaande jaren.

Joris Knoops van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging ziet dat het bijenseizoen door de hoge temperaturen eerder begint en langer doorgaat. Die extra activiteit levert niet automatisch voedsel op. Afgelopen jaar vlogen bijen tijdens de kerstdagen uit, terwijl de bloemen nog geen nectar hadden.

Op de Strabrechtse Heide in Zuidoost-Brabant zag Knoops veel dorre struiken en weinig paarse, bloeiende heide. Bioloog Jan Wieringa zegt dat ook andere insecten last hebben van de droogte. In heidevelden, duinen en bermen is weinig nectar beschikbaar. Daardoor kunnen wilde bijen, vliegen en wespjes sterven. Muggen en libellen hebben daarnaast last van opgedroogde waterplaatsen.

Wessel noemt de lagere zomerhoningproductie jammer, maar zegt dat de oogst in het voorjaar goed was dankzij de vroege warmte. Honingbijen kunnen zich volgens haar aanpassen aan verschillende klimaten. De Aziatische hoornaar vormt volgens haar momenteel een grotere bedreiging, omdat die bijen opeet.

Lees ook