Drie artsen zijn het afgelopen jaar gestopt met hun werk in de Handhaving- en Toezichtlocatie (HTL) in Hoogeveen. Zij konden zich niet verenigen met het beleid van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), dat volgens hen steeds vaker mensen met ernstige psychiatrische problemen naar de streng beveiligde opvanglocatie brengt.
Huisartsen Marike Ooms en Clara Verbeek zeggen dat medische bezwaren tegen plaatsingen geregeld terzijde werden geschoven. De derde arts, die niet met zijn naam naar buiten wil treden, vertrok eveneens vanwege het gevoerde beleid. De artsen waarschuwden het COA de afgelopen vier jaar meerdere keren dat de HTL niet geschikt is voor bewoners met zware psychiatrische aandoeningen.
Veranderende bewonersgroep
De HTL werd in 2020 opgericht voor asielzoekers die in reguliere opvanglocaties ernstige overlast veroorzaakten. Bewoners hebben er minder bewegingsvrijheid en moeten deelnemen aan een verplicht dagprogramma. Voor mensen die geweld gebruiken zijn er sobere ROV-kamers, waar zij het grootste deel van de dag verblijven.
Volgens Ooms en Verbeek bestaat de bewonersgroep inmiddels steeds vaker uit mensen met psychoses, schizofrenie, suïcidaliteit of zware trauma’s. „Twee mensen met psychiatrische klachten kun je niet samen in een strafkamer stoppen”, zegt Ooms. Zij beschrijft een incident waarbij een bewoner met een ernstige buikverwonding op een kamer lag met iemand met zware psychiatrische problemen.
Verbeek zegt dat zij het werk uiteindelijk niet meer aankon. „Het werk in de HTL was in mijn lichaam gekropen. Ik was altijd moe.” Ooms kreeg een burn-out nadat zij in één week drie suïcidale bewoners had behandeld.
Het COA en Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) bevestigen dat er bewoners met ernstige psychische problemen in de HTL verblijven. Volgens GZA gaat het vaak om mensen met meerdere psychische aandoeningen. De Inspectie Justitie en Veiligheid schreef in april dat de HTL geen zorginstelling is.
Asielzoekers met psychiatrische stoornissen kunnen worden behandeld in kliniek Veldzicht in Balkbrug. In een werkinstructie uit 2020 staat dat moet worden afgewogen of die instelling geschikter is dan de HTL.
Het COA zegt dat een negatief medisch advies doorgaans wordt gevolgd. In uitzonderlijke situaties kan het daarvan afwijken, bijvoorbeeld wanneer de veiligheid van medewerkers of medebewoners in gevaar is. Volgens GZA beslist uiteindelijk het COA over plaatsing, nadat is beoordeeld of noodzakelijke zorg kan doorgaan.
