Driekwart van de Nederlandse donorkinderen is verwekt met donorzaad van een Deense spermabank. Dat maakt Deens zaad bijzonder populair in Nederland en geeft de Deense sector een grote invloed op de manier waarop Nederlandse donorkinderen worden verwekt.
Het gaat om een commerciële spermabank die wordt omschreven als de grootste ter wereld. De instelling levert donorzaad aan mensen en klinieken in verschillende landen. Voor Nederland is de rol van deze bank opvallend groot, gezien het aandeel van 75 procent onder de donorkinderen.
Grote rol voor commerciële spermabank
De omvang van het Deense aandeel laat zien dat donorzaad niet alleen lokaal wordt gebruikt. Een spermabank kan door internationale distributie een belangrijke leverancier worden voor gezinnen en fertiliteitsklinieken buiten het eigen land. In Nederland is die internationale afhankelijkheid duidelijk zichtbaar in de herkomst van het donorzaad.
Aan de populariteit van Deens donorzaad kleven ook steeds meer bezwaren. De discussie gaat daarmee niet alleen over de beschikbaarheid van zaad, maar ook over de manier waarop een commerciële spermabank deze markt bedient. Het gebruik van donorzaad raakt bovendien direct aan de levens van donorkinderen, die later met vragen over hun afkomst te maken kunnen krijgen.
De Deense spermabank staat centraal in een onderzoek naar de groeiende populariteit van Deens donorzaad en de kritiek daarop. Daarbij wordt gekeken naar de positie van de commerciële instelling en naar de gevolgen van het grote aantal Nederlandse donorkinderen dat met haar zaad is verwekt.
De cijfers maken duidelijk dat het niet om een marginaal verschijnsel gaat. Als driekwart van de Nederlandse donorkinderen met zaad van dezelfde Deense spermabank is verwekt, heeft dat gevolgen voor de manier waarop de Nederlandse donorpraktijk naar afkomst, herkomst en de rol van spermabanken kijkt.
Deense spermabanken zijn daardoor een vast onderdeel geworden van de Nederlandse praktijk rond donorconceptie. Tegelijkertijd groeit de vraag hoe groot de rol van één commerciële aanbieder mag zijn en welke verantwoordelijkheid daarbij hoort tegenover donoren, ouders en donorkinderen.
