Tientallen bruggen en viaducten in Nederland verkeren in een zorgelijke staat. Op verschillende constructies gelden beperkingen of zijn herstelwerkzaamheden nodig. De Merwedebrug in de A27, de Van Brienenoordbrug in de A16 en de Hardenbergerbrug in de A28 zijn recente voorbeelden van bruggen met technische problemen of achterstallig onderhoud.
De Hardenbergerbrug bleef vanwege herstelwerkzaamheden tijdelijk afgesloten. De brug maakt deel uit van de A28. Zulke afsluitingen kunnen elkaar de komende jaren vaker opvolgen, omdat veel infrastructuur uit de wederopbouwperiode tegelijk veroudert en niet is ontworpen voor het huidige verkeersaanbod.
Grote financiële opgave
Volgens Rijkswaterstaat heeft 59 procent van de bruggen in het wegennet het einde van de verwachte levensduur bereikt of nadert het dat moment. De bouwwerken uit de jaren zestig en zeventig zijn bovendien intensief gebruikt. Zwaarder en drukker vrachtverkeer vergroot de belasting van de constructies.
De Algemene Rekenkamer becijferde dat tot 2038 minstens 20,5 miljard euro ontbreekt voor het in stand houden van het hoofdwegennet. Voor het achterstallige onderhoud aan de infrastructuur van Rijkswaterstaat en ProRail samen is volgens het ministerie meer dan 50 miljard euro nodig. Het kabinet trekt 7,5 miljard euro extra uit, maar dat bedrag is volgens de betrokken partijen onvoldoende. Een deel van het geld voor vernieuwing en renovatie wordt bovendien over meerdere jaren verspreid.
Minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram hebben aangekondigd dat scherpe keuzes nodig zijn. Het kabinet werkt aan een lijst met projecten die prioriteit krijgen, later worden uitgevoerd of niet doorgaan. Die definitieve lijst wordt naar verwachting in het najaar van 2026 vastgesteld.
Inspecties en personeel nodig
Rijkswaterstaat heeft de afgelopen jaren meer inzicht gekregen in de technische staat van bruggen en viaducten, maar een volledig overzicht blijft lastig. Veel constructies zijn uniek en inspecties laten vooral zien hoe een brug er op dat moment aan toe is. Nieuwe kennis over onder meer metaalmoeheid maakt aanvullende berekeningen noodzakelijk.
Voorzitter Arno Visser van Bouwend Nederland noemt de situatie een politiek probleem. "Iedereen die er verstand van had, wist dat het eraan kwam en heeft er de afgelopen twintig jaar voor gewaarschuwd." Bruggenexpert Daan Tjepkema benadrukt tegelijk dat veel constructies door technisch ingrijpen nog open kunnen blijven. Hoogleraar Henk Akkermans waarschuwt dat uitstel de kosten verder verhoogt en onderhoudscapaciteit onder druk zet, onder meer door de pensionering van personeel.
