Het kabinet schrapt bijna 300 miljoen euro uit het Deltaprogramma Zoetwater. Dat geld was bedoeld voor maatregelen die Nederland beter moeten voorbereiden op toekomstige droogte. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat gebruikt het bedrag voor onderhoud aan bruggen, wegen en andere infrastructuur.
De beslissing komt kort na een zomer waarin Nederland wekenlang met droogte te maken had. De schade voor landbouw, natuur, scheepvaart en industrie liep volgens de beschikbare inschattingen in de miljarden. Zo leverden suikerbieten ongeveer 1,5 procent minder op en daalde de opbrengst van aardappelen met 1 tot 2,1 procent.
Ook stierven dieren, waaronder vlinders en vissen. Schepen konden door lage waterstanden minder vracht vervoeren, in sommige gevallen tot 5 procent minder. Industriebedrijven maakten bovendien extra kosten doordat koelwater warmer was.
Meer dan 1 miljard euro aan watermaatregelen vervalt
Naast de 284 miljoen euro uit het zoetwaterprogramma wordt 172 miljoen euro geschrapt voor herstel van de waterkwaliteit in de Grevelingen. Ook verdwijnt ruim 500 miljoen euro die was gereserveerd voor natuurherstel in en rond rivieren. Samen gaat het om meer dan 1 miljard euro aan geplande uitgaven voor water en natuur.
De Algemene Rekenkamer waarschuwde eerder dat het ministerie onvoldoende stuurt op het beperken van schade door droogte. Bijna drie kwart van de maatregelen uit de eerste programmaperiode, van 2015 tot 2021, liep vertraging op. De projecten vielen bovendien duurder uit dan vooraf was begroot.
Ook in de tweede fase, die liep van 2021 tot dit jaar, ontstond vertraging. Voor de derde fase, die in 2033 gepland staat, is nu minder geld beschikbaar. Volgens de Rekenkamer verliepen projecten beter wanneer het ministerie meebetaalde of waterschappen en lagere overheden financieel ondersteunde.
Minister zegt dat de aanpak niet stopt
Een woordvoerder van Karremans noemt het besluit noodzakelijk omdat er meer geld nodig is voor infrastructuuronderhoud dan beschikbaar was. “Het zijn geen lichte besluiten die zijn genomen. Maar we hebben moeten kiezen”, zegt de woordvoerder.
De minister erkent dat de schade door droogte de komende jaren kan oplopen en dat maatregelen nodig blijven. “We realiseren ons heel goed dat de opgave niet weg is”, aldus de woordvoerder. Het ministerie heeft de partners voor zoetwater per e-mail geïnformeerd en wil met hen bespreken hoe de aanpak verdergaat.
Bij de Unie van Waterschappen is bezorgdheid over de bezuinigingen. Floor Wissing-Kunst, portefeuillehouder financiën, zegt dat investeringen in waterveiligheid, zoet water en waterkwaliteit noodzakelijk zijn. Volgens haar mag de aanpak van het ene probleem niet ten koste gaan van een andere opgave.
