Een experimentele onderwatercentrale heeft bij de Axial Seamount in de noordoostelijke Grote Oceaan voor het eerst netto elektriciteit geproduceerd. De installatie leverde ongeveer 8,7 seconden meer stroom dan zij zelf verbruikte. Het systeem haalde daarbij een mediaan van ongeveer 2 kilowatt nettovermogen en een piek van 16,5 kilowatt.
De proef werd in september uitgevoerd door Endurance Energy, een startup uit Seattle. Het bedrijf wil geothermische energie op de zeebodem ontwikkelen voor eilandstaten in de Stille Oceaan, die nu grotendeels afhankelijk zijn van geïmporteerde fossiele brandstoffen.
Boren op 1.524 meter diepte
Voor de test werd vanaf het schip Ocean Guardian een onderwaterboorinstallatie ingezet. Die boorde op ongeveer 1.524 meter diepte twee gaten in de zeebodem. Uit beide openingen kwam hydrothermaal water van ongeveer 260 graden Celsius.
Het tweede boorgat werd afgewerkt met een mantelbuis, cement en een afsluiter. Daarna werd de 3 ton zware centrale Adélie aangesloten. De installatie was ontworpen voor een vermogen van 100 kilowatt en moest het hete water verdampen, waarna stoom een turbine en generator aandreef.
Het boorgat bleek echter te weinig vloeistof te leveren. Het was slechts 16 meter diep en had een doorsnede van 5 centimeter. Endurance Energy wil daarom in volgende proeven dieper boren. De huidige boorinstallatie kan gaten tot ongeveer 80 meter maken.
De onderzoekers verplaatsten Adélie vervolgens naar een natuurlijke bron in de buurt. Daar stroomde het hete water vanzelf naar buiten met een temperatuur van ongeveer 281 graden Celsius. Op 27 september kwam de turbine tijdens de proef op circa 26.000 omwentelingen per minuut en produceerde de generator 60 wattuur.
Een softwarefout beëindigde de test voortijdig. Een batterijmodule registreerde tijdens het opstarten een korte stroompiek en stopte daarna met rapporteren. De beveiligingssoftware schakelde de centrale daarop uit. Bij een nieuwe start raakte bovendien een voedingskabel beschadigd, waarna zeewater kortsluiting veroorzaakte.
Andrew Redd, oprichter en topman van Endurance Energy, noemt de korte netto-opbrengst een belangrijk technisch bewijs. Volgens hem liet de proef zien dat de centrale op de zeebodem meer stroom kan produceren dan nodig is om zichzelf draaiende te houden.
Plannen voor Tonga
Het bedrijf wil in de winter van 2026 op 2027 een verbeterde versie testen, die Gentoo gaat heten. Voor Tonga ontwikkelt Endurance Energy daarnaast generatoren van 2 megawatt. Het plan is om in 2027 maximaal zes exemplaren voor de kust van het eilandstaatje te plaatsen.
Geothermische energie op land is doorgaans goedkoper dan een installatie op de zeebodem. De komende proeven moeten daarom niet alleen aantonen dat de techniek werkt, maar ook of onderwatercentrales langdurig en betaalbaar kunnen opereren.
