Hoogleraar Jan Rotmans laat met kunstmatige intelligentie een digitale tweeling van zichzelf ontwikkelen. De digitale versie moet zijn kennis over klimaat, maatschappelijke veranderingen en systeemveranderingen doorgeven, ook wanneer Rotmans er zelf niet meer is.
Rotmans, die 65 jaar is, zegt de eerste Nederlandse hoogleraar te zijn die zo’n digitale tweeling laat maken. De ontwikkeling is in handen van The Synths, de studio die eerder een digitaal evenbeeld van voetballer Ruud Gullit maakte. De eerste versie moet voor het einde van het jaar online staan. Op termijn moet ook een hologram worden ontwikkeld dat over een podium kan bewegen.
De avatar wordt gevoed met Rotmans’ tientallen boeken, honderden wetenschappelijke publicaties en colleges. Ook zijn stem, beeld, geluid en mimiek zijn vastgelegd. Daarmee moet een digitale versie ontstaan die lezingen kan geven en vragen kan beantwoorden.
Leven met uitgezaaide kanker
De ontwikkeling vindt plaats terwijl Rotmans al bijna twee jaar uitgezaaide prostaatkanker heeft. In 2024 kreeg hij van artsen nog vijf jaar te leven. Naar eigen zeggen gaat het naar omstandigheden goed met hem. “Ik ben volop actief. De vooruitzichten zijn beter dan een aantal jaar geleden en de laatste onderzoeken waren bemoedigend”, zegt Rotmans.
Hij wil de komende tijd zelf met zijn digitale evenbeeld in gesprek gaan. Zo hoopt hij te onderzoeken of de avatar oplossingen kan aandragen voor problemen waarover hij eerder heeft nagedacht. “Ik sluit niet uit dat mijn avatar oplossingen aandraagt die ik zelf niet heb.”
Rotmans erkent dat de digitale tweeling onjuiste antwoorden kan geven of uitspraken kan doen die niet bij zijn opvattingen passen. Daarom wordt de avatar volgens hem uitgebreid getest. Nieuwe inzichten wil hij eerst zelf beoordelen. Wanneer dat niet meer mogelijk is, moeten anderen de antwoorden controleren en corrigeren.
“Klimaatontkenners hebben ook al misbruik gemaakt van mijn inzichten en artikelen en mijn kennis op een gezagsondermijnende manier gebruikt”, zegt Rotmans. Hij kiest er daarom voor de ontwikkeling zelf te sturen. “Ik accepteer het risico dat eraan verbonden is.”
De digitale tweeling moet nadrukkelijk geen persoonlijke vervanger worden. De avatar krijgt volgens Rotmans geen antwoord op vragen waarover hij niets zinnigs te zeggen heeft. Hij verwacht dat meer wetenschappers zijn voorbeeld zullen volgen en dat over 25 jaar vrijwel iedereen een digitale tweeling heeft.
