Britse astronomen hebben een nieuw type planeet ontdekt bij de witte dwerg HS 0209+0832. De gasreus is ontstaan uit materiaal dat vrijkwam toen de ster aan het einde van zijn leven grotendeels instortte. De onderzoekers noemen het hemellichaam een feniksplaneet.
De witte dwerg staat op ongeveer 250 lichtjaar van de aarde, in het sterrenbeeld Walvis. De ontdekking is gedaan door wetenschappers van de Universiteit van Warwick. Hun onderzoek laat zien dat een ster na zijn dood mogelijk opnieuw een planeet kan voortbrengen.
Planeet gevormd uit sterrenresten
Een witte dwerg is de compacte kern die overblijft nadat een ster het grootste deel van zijn massa heeft afgestoten. Daarbij ontstaat een uitdijende wolk van gas en stof, een planetaire nevel. Bij HS 0209+0832 lijkt een deel van dat materiaal later opnieuw te zijn samengeklonterd tot een planeet.
De samenstelling van de planeet ondersteunt die verklaring. In de atmosfeer zijn sporen gevonden van zware elementen, waaronder zink, koper en niobium. Die stoffen ontstaan bij het sterven van een ster. Daardoor konden de onderzoekers uitsluiten dat het om een planeet gaat die al vóór de ondergang van de ster bestond.
De feniksplaneet is iets groter dan Jupiter en draait in 4,4 dagen om zijn moederster. De afstand bedraagt slechts 4 procent van de afstand tussen de zon en de aarde. Door de intense straling van de witte dwerg kan er geen leven zoals op aarde ontstaan. De ster trekt bovendien de buitenste laag van de planeet langzaam weg.
Mogelijke toekomst van het zonnestelsel
De ontdekking geeft wetenschappers meer informatie over wat er met planeten kan gebeuren wanneer een ster zoals de zon het einde van zijn levenscyclus bereikt. De zon zal over enkele biljoenen jaren opzwellen en waarschijnlijk Mercurius, Venus en mogelijk de aarde opslokken. Daarna stoot de ster het grootste deel van zijn materiaal af en blijft een witte dwerg over.
Rond pulsars, de zeer compacte resten van zwaardere sterren, waren al eerder planeten gevonden die uit gerecycled sterrenmateriaal lijken te zijn ontstaan. Dat een vergelijkbaar proces ook rond witte dwergen kan plaatsvinden, was nog niet aangetoond. Sterren zoals de zon komen bovendien veel vaker voor dan de zware sterren die pulsars achterlaten.
