De Europese Unie zoekt consortia die maximaal zeven AI-gigafabrieken willen bouwen. Het programma kan rekenen op maximaal 10 miljard euro aan Europese en nationale publieke financiering. Daarmee moet ten minste 20 miljard euro aan particuliere investeringen worden aangetrokken.
De nieuwe voorzieningen moeten ondernemingen, universiteiten en overheden toegang geven tot capaciteit voor het ontwikkelen, trainen en gebruiken van geavanceerde AI-modellen. Brussel wil daarmee de Europese afhankelijkheid van technologie uit andere delen van de wereld verkleinen.
Twee soorten projecten
De aanbesteding bestaat uit twee categorieën en twee ontwikkelingsfasen. In de eerste categorie kunnen maximaal vier projecten worden gekozen. Zij kunnen in de eerste fase elk maximaal 100 miljoen euro aan EU-steun ontvangen, gevolgd door maximaal 400 miljoen euro in de tweede fase.
Deze projecten moeten in eerste instantie ten minste evenveel geavanceerde AI-chips gebruiken als de krachtigste bestaande AI-fabriek in Europa. In de tweede fase moet die capaciteit kunnen groeien tot driemaal dat niveau. In de tweede categorie kunnen maximaal drie projecten subsidie krijgen, met maximaal 200 miljoen euro in de eerste fase en 800 miljoen euro extra in de tweede.
Voor deze grotere projecten geldt een hogere eis voor de chipcapaciteit. Die moet uiteindelijk minimaal vier keer zo groot zijn als die van de huidige krachtigste Europese AI-fabriek. De installaties combineren AI-chips en software met snelle dataverbindingen en energiezuinige datacenters.
Een gigafabriek mag op één locatie in een lidstaat worden gebouwd, verspreid worden over meerdere locaties in één land of een grensoverschrijdend project zijn. Bedrijven, overheden en investeerders kunnen zich in consortia of andere samenwerkingsverbanden aanmelden. De voorstellen worden met elkaar vergeleken.
Samenwerking met chipbedrijven
Achttien lidstaten, waaronder Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Zweden, hebben een gezamenlijke inkoopovereenkomst gesloten met de Europese gemeenschappelijke onderneming voor supercomputers, EuroHPC JU. Die organisatie begeleidt ook de aanbesteding.
Consortia kunnen apparatuur kopen bij leveranciers uit Europa en gelijkgestemde landen. De regels bieden ook ruimte aan Europese start-ups en scale-ups in de toeleveringsketen. De Europese Commissie heeft daarnaast intentieverklaringen ondertekend met AMD, Nvidia en Qualcomm om toegang tot hardware te ondersteunen.
Aanvragen kunnen tot 12 november 2026 worden ingediend. De gunning wordt begin 2027 verwacht. De bouw kan daarna dat jaar beginnen, waarna geselecteerde gigafabrieken uiterlijk achttien maanden na ondertekening operationeel moeten zijn.
