Bijna driekwart van de instellingen van de Europese Unie gebruikt mailservers van Amerikaanse bedrijven. Ook e-mails van de Europese Commissie lopen via Amerikaanse servers. De commissie heeft niet laten weten waar de berichten fysiek worden opgeslagen.
Onder meer het Europees Defensie-agentschap, verschillende financiële toezichthouders en de Europese toezichthouder voor terrorismebestrijding en witwassen maken gebruik van Microsoft. De Europese Centrale Bank heeft haar e-mail ondergebracht bij een andere Amerikaanse aanbieder.
Door die afhankelijkheid kunnen Amerikaanse inlichtingendiensten onder bepaalde omstandigheden toegang krijgen tot informatie. Amerikaanse wetgeving verplicht bedrijven zoals Microsoft in sommige gevallen gegevens te verstrekken, ook als die buiten de Verenigde Staten zijn opgeslagen.
Risico op onderbreking
Daarnaast bestaat het risico dat Amerikaanse bedrijven hun dienstverlening aan Europese instellingen moeten staken als de Amerikaanse regering sancties oplegt aan een organisatie of persoon. Amerikaanse bedrijven mogen in dat geval niet langer samenwerken met de betrokken partijen.
"De Amerikaanse regering kan elk moment de stekker eruit trekken", zegt Europarlementariër Kim van Sparrentak van Pro. Zij vindt dat Europese instellingen inmiddels voldoende aanleiding hebben om over te stappen op Europese aanbieders.
Ook Europarlementariër Bart Groothuis van de VVD maakt zich zorgen over het gebruik van Amerikaanse maildiensten door de Europese Commissie. "Dit is een dienst die het altijd moet doen en er komt geregeld gevoelige informatie langs, dus de controle moet je in Europese handen houden", zegt hij.
Microsoft zegt dat het zich contractueel verplicht heeft om zich tegen dergelijke overheidsbevelen te verzetten. Het bedrijf zegt daarnaast Europese plannen voor digitale soevereiniteit te steunen, zolang die zijn gebaseerd op openheid, samenwerking, eerlijke concurrentie en keuzevrijheid.
Het Europees Parlement, Europol en het Hof van Justitie van de Europese Unie gebruiken geen Amerikaanse mailservers. Volgens Groothuis is een volledig verbod op Amerikaanse technologie niet nodig, maar moet Europa voorkomen dat het afhankelijk wordt van één land.
De Europese Commissie heeft de afgelopen jaren gewaarschuwd voor de afhankelijkheid van Amerikaanse big tech. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zei eerder dat Europa niet afhankelijk mag zijn van andere landen voor technologie die onder meer ziekenhuizen, energievoorziening en overheidsdiensten ondersteunt.
Europese alternatieven zijn volgens de Europarlementariërs nodig. Groothuis pleit voor meerdere Europese aanbieders die met elkaar kunnen concurreren. Van Sparrentak vindt dat Europese overheden daarvoor meer gezamenlijk moeten inkopen, zodat overheidsinvesteringen minder vaak bij Amerikaanse bedrijven terechtkomen.
