De Raad van State is kritisch op de miljoenennota van het kabinet-Jetten. Volgens de belangrijkste adviseur van het kabinet kijkt de regering onvoldoende naar de middellange termijn. Daardoor dreigt een groot deel van de rekening terecht te komen bij de werkzame beroepsbevolking en bij jongere en toekomstige generaties.
De raad zegt dat het coalitieakkoord wel aandacht heeft voor de grote problemen waarmee Nederland te maken heeft. Daarbij gaat het onder meer om geopolitieke spanningen, vergrijzing, klimaatverandering, energie, natuur, stikstof en het tekort aan woningen. De begrotingen en belastingvoorstellen sluiten volgens de Raad van State echter nog onvoldoende aan bij die analyse.
Kritiek op klimaatbeleid
De Raad van State heeft vooral kritiek op het voornemen om veel besluiten pas in het voorjaar van 2027 te nemen. Dat geldt in het bijzonder voor het klimaatbeleid. Vicepresident Sybrand Buma zei daarover: ‘Plannen zijn er veel, maar wanneer gebeurt het ook?’
Buma waarschuwde dat uitstel de klimaatdoelen verder onder druk zet. ‘Ik heb de angst dat er in 2036 eenzelfde soort klimaatnota ligt en we moeten constateren dat we het weer niet gaan halen’, zei hij. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft eerder berekend dat de doelstelling voor 2030 met de huidige kabinetsplannen praktisch niet haalbaar is. Zonder snelle en stevige maatregelen komen ook de doelen voor 2040 en 2050 in gevaar.
De miljoenennota is opgesteld door de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA. Voor goedkeuring in de Tweede en Eerste Kamer moet het kabinet nog afspraken maken met oppositiepartijen. De Raad van State verwacht dat die onderhandelingen tot aanzienlijke wijzigingen in de plannen kunnen leiden.
Daarom houdt de raad de mogelijkheid open om later dit najaar opnieuw advies uit te brengen. Dat aanvullende advies kan betrekking hebben op het geheel van de begrotingen nadat de Tweede Kamer wijzigingen heeft aangebracht. De kritiek komt op een moment waarop het kabinet juist brede steun voor zijn plannen probeert te vinden.
