Het Nederlandse handelsverbod op producten uit illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever gaat op 22 september in. Het Openbaar Ministerie (OM) waarschuwt dat de maatregel zonder juridische hulp van Israël vrijwel niet te handhaven is.
De Nederlandse regering kondigde de handelssancties aan vanwege de Israëlische nederzettingen in bezet gebied. Het verbod heeft inmiddels geleid tot een diplomatiek conflict tussen Nederland en Israël. Israël heeft aangekondigd twee Nederlandse vertegenwoordigers uit te zetten vanwege maatregelen die het land als anti-Israëlisch beschouwt.
Controle van herkomst
De handhaving van het verbod draait om de vraag waar producten precies vandaan komen. Het gaat om goederen die afkomstig zijn uit nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, en niet om alle producten uit Israël. Volgens het OM is het zonder medewerking van de Israëlische autoriteiten vrijwel onmogelijk om die herkomst betrouwbaar vast te stellen.
De Nederlandse opsporingsdiensten zouden daarvoor informatie en juridische bijstand uit Israël nodig hebben. Als die hulp uitblijft, kunnen zij volgens het OM slechts beperkt controleren of een product onder het verbod valt. Daarmee komt ook de praktische uitvoering van de aangekondigde sancties onder druk te staan.
Het OM deed zijn uitspraak in reactie op vragen over de handhaafbaarheid van de maatregel. Het standpunt gaat over de uitvoering en controle van het handelsverbod, niet over de politieke keuze om producten uit de nederzettingen te weren.
De Nederlandse maatregel is onderdeel van de oplopende spanningen over het Israëlische nederzettingenbeleid. De aangekondigde uitzetting van twee Nederlandse vertegenwoordigers laat zien dat het handelsverbod ook diplomatieke gevolgen heeft. Het is niet bekend welke verdere stappen Nederland neemt als Israël geen medewerking verleent aan de handhaving.
