Nederland wil samen met Polen, Zweden en Spanje het debat over het gebruik van bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne opnieuw openen. De vier landen vragen de Europese Commissie om nieuwe voorstellen uit te werken voor de inzet van het geld, waarbij de juridische en financiële risico’s over de EU-lidstaten worden verdeeld.
Het gaat om ruim 200 miljard euro aan tegoeden van de Russische centrale bank. De Europese Unie bevroor die tegoeden na de Russische invasie van Oekraïne. De landen willen dat de Commissie onderzoekt hoe het geld op een juridisch houdbare manier kan bijdragen aan verdere steun voor Oekraïne.
Risico’s voor België
Een eerder plan voor een veel grotere lening aan Oekraïne liep mede vast door bezwaren van België. Het grootste deel van de bevroren Russische tegoeden staat bij Euroclear, een financieel dienstverlener in België.
De Belgische regering vreest dat het land daardoor het doelwit kan worden van juridische en financiële claims uit Rusland. Als Russische tegoeden worden gebruikt om Oekraïne te steunen, kan Moskou proberen de betrokken landen of instellingen daarvoor aansprakelijk te stellen. Daarom willen Nederland en de drie andere landen dat de risico’s niet alleen bij België terechtkomen.
De nieuwe oproep komt op een moment waarop de financiële steun aan Oekraïne in Europa onder druk staat. De Europese landen bespreken bovendien in toenemende mate de dreiging die Rusland volgens hen vormt voor landen binnen de NAVO.
De bevroren tegoeden zijn eigendom van de Russische centrale bank. De discussie gaat daardoor niet alleen over financiële steun aan Oekraïne, maar ook over de juridische grenzen aan het gebruik van staatsbezittingen van een ander land.
Nederland, Polen, Zweden en Spanje vragen de Europese Commissie nu om opties uit te werken die zowel juridisch als financieel standhouden. Daarna moeten de EU-lidstaten bepalen of en op welke manier de tegoeden kunnen worden ingezet. Het is daarmee nog niet besloten dat het volledige bedrag voor Oekraïne beschikbaar komt.
