Het kabinet wil dat nieuwe windturbines op land in principe op minstens twee keer de tiphoogte van woningen en andere gebouwen komen te staan. Een turbine van 200 meter hoog moet daardoor doorgaans 400 meter van een huis staan.
De geluidsregels worden iets strenger dan in de vorige landelijke regeling. Ook komen er voorschriften voor overlast door slagschaduw en lichtschittering. De regels moeten een einde maken aan een periode van meer dan vijf jaar zonder landelijke normen voor windmolens op land.
De Raad van State zette de vorige regels in 2021 buiten werking. Volgens de bestuursrechter was eerst een uitgebreide milieustudie nodig naar de gevolgen van geluid, slagschaduw en lichtschittering. Die studie is inmiddels uitgevoerd. Het kabinet-Rutte IV publiceerde in 2023 al een conceptversie van nieuwe milieuregels, maar die werd door politieke strijd niet ingevoerd.
Door de onzekerheid over de regels is de bouw van windturbines de afgelopen jaren sterk afgenomen. Ook protesteren omwonenden geregeld tegen geplande windparken, omdat zij overlast vrezen. De nieuwe regels worden later dit jaar aan de Tweede Kamer voorgelegd. Het is nog niet duidelijk wanneer ze daarna ingaan.
Uitzonderingen mogelijk
De afstandsnorm wordt niet absoluut. Provincies en gemeenten moeten in specifieke situaties kunnen toestaan dat turbines dichter bij woningen of andere gebouwen komen. Welke omstandigheden daarvoor precies gelden, wordt nog verder uitgewerkt. Bij de vervanging van bestaande windparken gaat de norm niet gelden.
Staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat de regels duidelijkheid en zekerheid moeten bieden. Volgens haar brengen de nieuwe voorschriften de belangen van omwonenden, de woningbouwopgave en de energietransitie beter met elkaar in balans.
De afstandsnorm was de afgelopen jaren onderwerp van een politiek conflict. Veel rechtse partijen willen nieuwe windmolens alleen op grote afstand van woningen toestaan. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer stemde vorig jaar voor een VVD-motie die opriep tot normen waardoor minstens 80 procent van de huidige zoekgebieden voor windturbines op land zou afvallen.
Branchevereniging NedZero is blij dat er na vijf jaar duidelijkheid komt, maar noemt de afstandsnorm ook schijnzekerheid. Volgens de vereniging zegt de afstand tot een turbine weinig over de daadwerkelijke overlast. NedZero spreekt daarnaast van een forse beperking van de ruimte voor windenergie op land en pleit voor goede uitzonderingsgronden.
