Leninbeeld krijgt plek in Oostwold na bijna dertig jaar verhuizen

Het negen meter hoge Leninbeeld van ondernemer Henk Koop staat sinds deze week in Oostwold. Het beeld dient als decor voor De Graanrepubliek en wordt daarna onderdeel van een nieuw bezoekerscentrum.

Het negen meter hoge bronzen Leninbeeld staat als decor in een graanveld in Oostwold.
Het negen meter hoge bronzen Leninbeeld staat als decor in een graanveld in Oostwold. · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Het negen meter hoge en ongeveer 17.000 kilo zware bronzen beeld van Vladimir Lenin is overgebracht naar een graanveld in Oostwold. Daar vormt het decor voor de muziektheatervoorstelling De Graanrepubliek van Zummerbühne, die van 5 augustus tot en met 6 september wordt gespeeld.

Na afloop van de voorstellingen verhuist het beeld nog binnen Oostwold. Het moet in 2028 een plek krijgen bij Centrum De Graanrepubliek, een nieuw centrum over de geschiedenis van de streek. Oost-Groningen kende lange tijd grote verschillen tussen welgestelde herenboeren en arme landarbeiders en was de enige regio in Nederland waar het communisme brede aanhang had.

Van Oost-Duitsland naar Groningen

Ondernemer Henk Koop kocht het Leninbeeld in 1997 bij een voormalig Sovjet-vliegveld bij Merseburg, in de voormalige DDR. Het monument stond daar sinds 1971 en was gemaakt als kopie van een Leninbeeld in de Russische stad Oefa. Na de val van de Berlijnse Muur werd het in 1991 van zijn sokkel gehaald en in een afgesloten hangar opgeslagen.

Koop nam het beeld mee naar Nederland en plaatste het op zijn boerenerf in Tjuchem. Hij omschreef het destijds als een waarschuwing tegen het communisme en collectieve landbouw. Het beeld werd vervolgens een opvallende verschijning op het Groningse platteland.

Nog in 1997 speelde het beeld een rol bij oudejaarsacties. Verenigingen uit Oosterwolde en Tolbert wilden het allebei gebruiken voor een stunt. Een dieplader met het beeld werd bij Leek onderschept, waarna Lenin uiteindelijk op het Rode Plein in Oosterwolde terechtkwam.

Kunst, musea en kuuroord

In 2000 stond het beeld in het Noorderplantsoen in Groningen tijdens een kunstmanifestatie. Kunstenaar Hans van Houwelingen liet er 38 ton consumptieaardappelen omheen storten. Bezoekers mochten die meenemen of gebruiken, waardoor sommigen het beeld met aardappelen bekogelden.

Daarna reisde Lenin verder door Nederland. In 2009 stond hij ruim een jaar bij museum TwentseWelle in Enschede voor een tentoonstelling over de DDR. Vervolgens kreeg hij een plek bij kuuroord Fontana in Bad Nieuweschans, waar Koop aandeelhouder was.

In 2012 en 2013 was het beeld te zien aan de kop van de Vaart in Assen, bij de tentoonstelling De Sovjet Mythe van het Drents Museum. Tijdens een bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Assen werd de route aangepast, zodat zij niet langs het standbeeld kwamen.

Na de verkoop van Fontana in 2019 stond Lenin jarenlang op een industrieterrein in Zuidbroek. In december 2023 keerde het beeld terug naar Tjuchem, tot de recente overplaatsing naar Oostwold.

Lees ook