Onderzoekers hebben vastgesteld dat haaien weer in grote aantallen voorkomen in de Waddenzee. Het gaat naar schatting om honderden tot enkele duizenden jonge dieren, vooral rond Schiermonnikoog, Ameland en in mindere mate Terschelling.
De gevlekte gladde haai en de ruwe haai zijn er het meest aangetroffen. De gevlekte gladde haai wordt maximaal 1,30 meter lang en eet vooral krabben. De ruwe haai kan tot twee meter lang worden en leeft onder meer van makreel en haring.
De ruwe haai is bedreigd en komt weinig voor. Niels Brevé, onderzoeker bij Wageningen University, noemt de aanwezigheid van die soort in de Waddenzee daarom belangrijk. Beide soorten vormen geen gevaar voor mensen, benadrukt hij.
Waddenzee als kraamkamer
De meeste aangetroffen haaien zijn jong. De Waddenzee fungeert in de zomer als kraamkamer, waardoor de dieren daar tijdelijk verblijven terwijl ze nog klein zijn. Brevé zegt dat jonge haaien zelfs op een hand passen en onschadelijk zijn.
Haaien waren ook in de vorige eeuw al aanwezig in het gebied. Vissers meldden in de jaren zestig geregeld vangsten. Vooral de ruwe haai kreeg het later zwaar door intensieve vangst voor onder meer haaienvinnensoep.
Sinds 2009 gelden beperkingen voor de vangst van haaien en roggen voor consumptie. Brevé ziet aanwijzingen dat de bestanden daardoor herstellen. Ook de opwarming van het klimaat speelt volgens hem een rol bij de terugkeer van de soorten.
Onderzoekers gebruikten vangstgegevens van vissers die sinds 1971 zijn verzameld. In 2022 deden zij daarnaast gericht onderzoek naar haaien in de Waddenzee. Garnalenvissers hielpen daarbij en troffen de jonge dieren vooral aan in diepe geulen en aan de buitenzijde van de eilanden.
De haaien lijken deel uit te maken van een populatie die ook bij Helgoland voorkomt en richting Portugal trekt. Door dieren te merken, kunnen onderzoekers volgen waar ze terechtkomen. Meldingen van teruggevangen haaien geven zo informatie over hun verplaatsingen.
Brevé wijst erop dat haaien een rol spelen in het ecosysteem. "Haaien zijn uitstekende controleurs van visbestanden", zegt hij. Ze eten volgens hem vooral zieke dieren, terwijl gezonde vissen doorgaans met rust worden gelaten.
