De nettarieven voor een gemiddeld Nederlands huishouden stijgen volgend jaar met 140 euro. Huishoudens betalen 89 euro meer voor het gebruik van het elektriciteitsnet en 52 euro extra voor het gasnet. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) maakt de definitieve tarieven in december bekend.
Gemiddeld stijgen de nettarieven met 19 procent, al verschilt dat percentage per netbeheerder. Ook bedrijven die rechtstreeks zijn aangesloten op het hoogspanningsnet van TenneT krijgen met aanzienlijk hogere kosten te maken. De tarieven komen boven op de energiekosten voor gas en elektriciteit. De gasprijs is de afgelopen tijd sterk gestegen en werkt door in de stroomprijs.
Investeringen in het stroomnet
De hogere nettarieven zijn vooral het gevolg van investeringen in nieuwe elektriciteitskabels en stations. In de komende vijftien jaar wordt naar verwachting ongeveer 235 miljard euro uitgegeven aan de uitbreiding van het stroomnet. Het huidige net zit op veel plaatsen vol, waardoor woningbouwplannen vertraging oplopen en bedrijven niet kunnen uitbreiden.
Liander-financieel directeur Walter Bien noemt de stijging fors, maar zegt dat er veel in het net moet worden geïnvesteerd. Volgens hem is niet investeren uiteindelijk duurder. De ACM verwacht dat de nettarieven ook na volgend jaar blijven stijgen, maar met ongeveer 5 tot 6 procent per jaar.
De sterke toename komt mede door nieuwe afspraken tussen de netbeheerders en de ACM over de komende vijf jaar. Daardoor kunnen investeringen sneller in de tarieven worden verwerkt. Ook kosten uit de afgelopen vijf jaar worden de komende jaren doorberekend.
De kosten voor het gasnet stijgen eveneens sterk. Dat komt door een nieuwe rekenmethode en doordat steeds minder huishoudens gas gebruiken. De resterende gebruikers dragen daardoor een groter deel van de kosten.
Oproep om keuzes te maken
Netbeheer Nederland vindt dat de politiek moet bepalen waar nieuwe woningen, warmtenetten en industrie komen. Branchevertegenwoordiger Jinny Moe Soe Let waarschuwt dat gebrek aan keuzes kan leiden tot dubbele investeringen of investeringen op de verkeerde locaties.
Het kabinet zegt oog te hebben voor huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen. Klimaatminister Stientje van Veldhoven noemt de stijging zorgelijk, maar stelt dat energie gemiddeld betaalbaar blijft. Komende winter komt opnieuw een noodfonds beschikbaar voor mensen met betalingsproblemen.
Vanaf 2029 krijgt Nederland waarschijnlijk een nieuw systeem voor elektriciteitstarieven. Huishoudens met een hoog verbruik gaan dan meer betalen. Ook het tijdstip waarop stroom wordt gebruikt, telt mogelijk mee.
