Dichter en performer Babs Gons is de winnaar van de Johannes Vermeerprijs 2026. De jury droeg haar unaniem voor vanwege haar grensverleggende en multidisciplinaire werk. Aan de prijs is een bedrag van 100.000 euro verbonden, dat de winnaar mag gebruiken voor een project binnen het eigen werkterrein.
De jury ziet in Gons een kunstenaar die poëzie, spoken word, performance en maatschappelijk engagement samenbrengt. Volgens de jury ontstaat daardoor een eigen genre, waarin haar taal zowel persoonlijke ervaringen als onderwerpen uit het publieke domein kracht geeft.
“Met compassie en dankbaarheid voor haar publiek vangt ze in ogenschijnlijk eenvoudige, maar scherpe bewoordingen de maatschappelijke pijnpunten en menselijke kwetsbaarheid”, schrijft de jury. Haar werk maakt volgens de jury vraagstukken van deze tijd invoelbaar en nodigt uit tot “zowel zachtheid als kracht”.
Aanjager van spoken word
De 55-jarige Gons studeerde Talen en Culturen van Zuid-Amerika in Leiden. In de jaren negentig maakte ze in New York kennis met spoken word. In Nederland groeide ze uit tot een belangrijke aanjager van het genre, dat poëzie voordraagt als podiumkunst en vaak elementen van muziek en theater bevat.
Gons publiceerde haar eerste dichtbundel in 2021, met Doe het toch maar. Haar nieuwste bundel, Wie zijn we morgen, verscheen in mei. In haar werk keren maatschappelijke thema’s terug, waaronder macht, racisme, ongelijkheid en seksisme.
Van 2023 tot 2025 was Gons Dichter des Vaderlands. Tijdens de landelijke slavernijherdenking droeg ze als eerste gedicht in die functie een tekst voor over de manieren waarop mensen zich tot het verleden en de strijd tegen slavernij verhouden. De functie heet inmiddels Dichter der Nederlanden.
De Johannes Vermeerprijs is de Nederlandse staatsprijs voor de kunsten en werd in 2008 ingesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Eerdere winnaars zijn onder anderen beeldend kunstenaar Marlene Dumas, architect Rem Koolhaas, violist Janine Jansen, fotograaf Erwin Olaf en kinderboekenschrijver Marit Törnqvist.
Gons krijgt de prijs op 23 november uit handen van cultuurminister Rianne Letschert. De uitreiking vindt plaats in de Nieuwe Kerk in Den Haag.
