Meer dan twee derde van de Zwitserse kiezers heeft het voorstel voor een strengere grondwettelijke definitie van neutraliteit verworpen. De uitslag betekent dat Zwitserland ruimte houdt om samen te werken met de NAVO en economische sancties op te leggen buiten de Verenigde Naties om.
Beperkingen voor samenwerking en sancties
Het voorstel zou hebben vastgelegd dat Zwitserland geen lid mag worden van militaire of defensieallianties en daar ook niet mee mag samenwerken. Alleen wanneer het land zelf zou worden aangevallen, zou daarop een uitzondering gelden. Daarnaast zou Zwitserland uitsluitend sancties mogen instellen die door de Verenigde Naties zijn goedgekeurd.
De neutraliteit van Zwitserland staat sinds 1848 in de grondwet. Daarin is echter niet precies bepaald hoe de regering die neutraliteit in de praktijk moet toepassen. Het verworpen voorstel zou die regels aanzienlijk hebben aangescherpt.
Het referendum was een initiatief van Pro Schweiz, een rechts-populistische organisatie met banden met de radicaal-rechtse Zwitserse Volkspartij, de SVP. Voorstanders vonden dat de regering zich sinds de Russische inval in Oekraïne te veel heeft aangesloten bij de Europese Unie en de NAVO.
De SVP stelde dat de Zwitserse sancties tegen Rusland niet stroken met de neutraliteit van het land. Rusland had zich eerder openlijk achter het voorstel geschaard.
Brede politieke afwijzing
De grote politieke partijen keerden zich tegen het initiatief. De SVP was de enige grote partij die het voorstel steunde. Minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis waarschuwde dat de voorgestelde regels de nationale veiligheid zouden schaden.
De Groenen en de kleinere Evangelische Volkspartij reageerden opgelucht op de voorlopige uitslagen. Door de afwijzing blijft de regering bevoegd om zelf te bepalen hoe Zwitserland zijn neutraliteit uitlegt en welke internationale maatregelen het kan ondersteunen.
