VS zet NAVO-bondgenoten onder druk om Strafhof te verlaten

De Verenigde Staten proberen NAVO-landen over te halen hun steun aan het Internationaal Strafhof op te zeggen. Nederland en Frankrijk hebben zich tegen die oproep verzet, zeggen ingewijden.

Donald Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte tijdens een NAVO-bijeenkomst
Donald Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte tijdens een NAVO-bijeenkomst · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

De Verenigde Staten oefenen druk uit op NAVO-bondgenoten om zich terug te trekken uit het Internationaal Strafhof in Den Haag. Dat blijkt uit gesprekken van Amerikaanse vertegenwoordigers met NAVO-landen en uit een brief waarin wordt aangedrongen op onmiddellijke stappen tegen het hof.

Tijdens een bijeenkomst van NAVO-ambassadeurs in juli zei Matthew Whitaker, de Amerikaanse vertegenwoordiger bij de militaire alliantie, dat Washington scherp let op welke landen de Amerikaanse lijn steunen. Nederland en Frankrijk zouden zich tegen de oproep hebben verzet. Nederland is gastland van het Strafhof.

Amerikaanse campagne tegen het hof

President Donald Trump voert al langer campagne tegen het Internationaal Strafhof, dat 125 lidstaten heeft. Het hof kan personen vervolgen die worden verdacht van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. De Verenigde Staten waren betrokken bij de oprichting, maar hebben het verdrag waarmee het hof werd ingesteld nooit geratificeerd.

De Amerikaanse regering keerde zich in het bijzonder tegen het arrestatiebevel dat het hof uitvaardigde tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die wordt verdacht van oorlogsmisdaden. Trump stelde vorig jaar sancties in tegen personen die bij het Strafhof werken. Medewerkers die betrokken zijn bij zaken mogen de VS niet in en kunnen te maken krijgen met financiële strafmaatregelen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigde deze zomer aan dat zijn ministerie het Strafhof systematisch wil tegenwerken en het hof "steen voor steen af te breken". Washington beschouwt het hof als een bedreiging voor de Amerikaanse soevereiniteit. In een brief aan NAVO-delegaties werd het Strafhof een "schijnvertoning" genoemd.

Druk binnen de NAVO

De Amerikaanse druk valt samen met een bredere discussie over de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa. Defensieminister Pete Hegseth heeft NAVO-landen laten weten dat binnen een half jaar een plan komt voor de herschikking van Amerikaanse troepen. Washington heeft de mogelijke verplaatsing van militairen eerder gekoppeld aan de bereidheid van Europese landen om het Amerikaanse beleid te steunen.

Ook kregen NAVO-landen een vragenlijst over hun houding tegenover het Amerikaanse buitenlandbeleid, waaronder het optreden in het Midden-Oosten en de aanschaf van Amerikaanse wapens. De alliantie staat sinds Trumps terugkeer als president onder druk. Nederland houdt intussen vast aan zijn steun voor het Strafhof. Minister Tom Berendsen zei eerder dat Nederland als gastland en lid "standvastig achter het belangrijke werk voor internationaal recht" staat.

Lees ook