Twee recente rapporten van VN-organisatie UNFPA signaleren een duidelijke toename van gendergerelateerd geweld in vluchtelingenkampen in Gaza. Het gaat onder meer om verkrachting, aanranding, geweld binnen gezinnen, seksuele uitbuiting en gedwongen huwelijken. In de afgelopen twee kwartalen steeg het aantal meldingen telkens met meer dan een kwart.
De rapporten leggen een verband met de omstandigheden in de kampen. Daar is nauwelijks privacy, terwijl voedsel, water en medicijnen schaars zijn. De kampen zijn overvol en veel bewoners kampen met psychologische trauma’s door de oorlog, die sinds oktober 2023 in Gaza woedt. Beschermende familie- en sociale netwerken zijn grotendeels uiteengevallen en politie en sociale diensten functioneren nauwelijks nog.
Antonietta Romano, adviseur gendergerelateerd geweld bij het Nederlandse Rode Kruis, zegt dat dit patroon vaker voorkomt in oorlogen en rampen. “Er is een duidelijke link tussen rampen en oorlogen en gendergerelateerd geweld: dat neemt toe in conflictgebieden, overal ter wereld.”
Jolien Veldwijk, landendirecteur Palestina van hulporganisatie Care, wijst op de uitzonderlijke bevolkingsdichtheid in Gaza. Bijna de hele bevolking, meer dan 2 miljoen mensen, is ontheemd en verblijft op ongeveer 30 procent van het gebied. Volgens Veldwijk zorgt die concentratie ervoor dat misbruik zich sneller verspreidt.
Seks in ruil voor hulp
Voor een van de onderzoeken spraken UNFPA en de Palestijnse organisatie Women’s Affairs Center tussen december 2025 en januari 2026 met 230 vrouwen. Zij waren tussen de 19 en 63 jaar oud en woonden in kampen in Gaza-Stad en Khan Younis.
Door het tekort aan basisvoorzieningen zijn vrouwen extra kwetsbaar. Zij zijn vaak verantwoordelijk voor het regelen van voedsel en water voor hun gezin. Volgens de rapporten komt het voor dat vrouwen seksueel misbruikt worden in ruil voor voedsel, medicijnen of andere hulp. Ook zouden meisjes tijdens hongersnood zijn uitgehuwelijkt in ruil voor een of twee zakken meel.
Care ziet in zijn twee medische klinieken in Gaza een toename van zeer jonge moeders, zegt Veldwijk. Verkrachtingsslachtoffers kunnen bovendien worden gedwongen met de dader of een andere man te trouwen. Zwangerschappen na verkrachting brengen extra risico’s met zich mee, omdat geboortezorg in de kampen zeer beperkt is.
De rapporten noemen ook mogelijk misbruik door hulpverleners. Vrouwen zouden voedsel, tenten of medicijnen zijn onthouden wanneer zij geen intieme foto’s stuurden of seksuele handelingen verrichtten. Het Rode Kruis en Care zeggen geen aanwijzingen te hebben dat hun eigen medewerkers zich daaraan schuldig maken. Volgens Romano gelden binnen officiële hulporganisaties gedragscodes en procedures om dergelijk misbruik te voorkomen.
