Verwijderde dammen brengen vissen terug in het noordoosten van de VS

In het noordoosten van de Verenigde Staten worden steeds meer verouderde dammen verwijderd. Daardoor krijgen trekvissen opnieuw toegang tot rivieren en paaigebieden, terwijl in de regio nog minstens 35.000 barrières overblijven.

Trekvissen zwemmen langs een stenen barrière in het noordoosten van de VS
Trekvissen zwemmen langs een stenen barrière in het noordoosten van de VS · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

In het noordoosten van de Verenigde Staten worden steeds meer kleine en verouderde dammen uit rivieren verwijderd. De ingrepen herstellen de natuurlijke waterstroom en geven trekvissen opnieuw toegang tot paaigebieden. Vooral alewives, een haringachtige vissoort, keren op meerdere plekken in grote aantallen terug.

Sinds 1912 zijn in de Verenigde Staten meer dan 2.300 dammen verwijderd. Het tempo ligt de afgelopen 25 jaar het hoogst. In 2024 werden volgens de organisatie American Rivers meer dan 2.500 mijl aan versnipperde waterwegen opnieuw met elkaar verbonden.

Vooral oostelijke staten ruimen barrières op

De grootste en bekendste projecten vonden plaats in het westen van het land. Zo werden in de Klamath-rivier in Californië en Oregon vier verouderde waterkrachtcentrales afgebroken. Daarmee kwam meer dan 400 mijl aan leefgebied voor chinookzalmen beschikbaar. Duizenden zalmen trokken in 2024 en 2025 langs voormalige damlocaties.

Toch vinden de meeste damverwijderingen plaats in het oosten. In 2024 verdwenen onder meer de Blake Higgins Dam in Vermont, de Edes Falls Dam in Maine en de Kimball Brook Dam in New Hampshire. Pennsylvania verwijderde dat jaar 27 verouderde barrières. Geen daarvan was ongeveer 20 voet, ruim 6 meter, hoog.

In het stroomgebied van Great Bay in New Hampshire worden de gevolgen van de ingrepen onderzocht door Nathan Furey, visbioloog aan de University of New Hampshire. De zeven rivieren die in deze getijdenbaai uitkomen, waren vroeger rijk aan trekvissen die een deel van hun leven in zee en een deel in zoet water doorbrengen. Het gaat onder meer om Atlantische zalm, elft, zeeprik, paling, steur en alewives.

Volgens Furey worden dammen in de Verenigde Staten nu voor het eerst sneller verwijderd dan nieuwe barrières worden gebouwd. In het noordoosten liggen echter nog minstens 35.000 dammen die visroutes onderbreken. Massachusetts telt er meer dan 3.000, Connecticut ongeveer 5.000 en New York 9.000.

Ook de Talbot Mills Dam in Billerica, Massachusetts, staat mogelijk aan de vooravond van sloop. De dam blokkeert daar al eeuwen de trek van vissen. De schrijver Henry David Thoreau verzette zich in de negentiende eeuw al tegen de barrière, omdat die volgens hem paaivissen zoals de Amerikaanse elft tegenhield.

Lees ook