Rusland en de Verenigde Staten hebben in de VN-Veiligheidsraad een impasse veroorzaakt over de VN-vredesmissie in de Westelijke Sahara. Beide landen spraken een veto uit over elkaars voorstel om de missie met een jaar te verlengen. Het mandaat loopt officieel vandaag af.
Als de Veiligheidsraad niet alsnog tot een akkoord komt, eindigt de aanwezigheid van de VN-militairen en waarnemers in het gebied. De missie, Minurso, werd sinds 1991 doorgaans zonder grote problemen verlengd.
Verschil over Marokkaans plan
De Verenigde Staten wilden de missie een jaar verlengen en tegelijk vastleggen dat het Marokkaanse autonomieplan de enige basis voor onderhandelingen over de Westelijke Sahara zou zijn. Ook stelde Washington voor het aantal VN-militairen in het gebied te verminderen. Rusland blokkeerde dat voorstel.
Daarna diende Rusland een eigen resolutie in. Daarin stond wel een verlenging van een jaar, maar ontbraken de wijzigingen die de Verenigde Staten hadden voorgesteld. Washington sprak vervolgens een veto uit over het Russische voorstel.
Het koninklijk paleis van Marokko reageerde positief op het uitblijven van een verlenging. Volgens Marokko moeten alle troepen en materieel de komende dagen uit het gebied vertrekken. Sidi Omar, vertegenwoordiger van het Polisario Front, zei dankbaar te zijn dat Rusland het Amerikaanse voorstel had tegengehouden. Dat voorstel zou volgens hem de fundamenten van het VN-vredesproces hebben bedreigd.
Discussie over één letter
De Verenigde Staten wilden de naam van de missie veranderen van Minurso in Minuso. De letter R verwijst naar het referendum dat onderdeel is van de volledige naam, maar dat referendum is nooit gehouden. Volgens de Amerikaanse ambassadeur Michael Waltz komt dat door blijvende onenigheid over wie stemgerechtigd zou zijn.
"Helaas hebben sommige leden van deze Veiligheidsraad hun vetorecht gebruikt om de letter 'R' voor referendum in de naam van de missie te behouden, terwijl de Verenigde Naties zich al decennialang niet meer voorbereiden op het houden van zo'n stemming", zei Waltz.
Rusland vindt dat het Amerikaanse voorstel Marokko te sterk bevoordeelt. VN-ambassadeur Nebenzia zei dat de Veiligheidsraad "een dergelijke eenzijdige benadering niet" mag goedkeuren.
Hulporganisatie Oxfam waarschuwt dat het verdwijnen van de toezichts- en de-escalatietaken van Minurso de veiligheid en stabiliteit kan aantasten. Dat kan volgens de organisatie ernstige gevolgen hebben voor burgers en voor de kansen op een vreedzame oplossing.
