Het klimseizoen rond de Mont Blanc verloopt dit jaar uitzonderlijk moeizaam. Drie belangrijke reguliere routes naar de top zijn tijdelijk afgesloten vanwege gevaarlijke gletsjerspleten en vallende rotsen. Veel berghutten waar alpinisten overnachten, houden daarom hun deuren gesloten.
Een week geleden kwam in Haute-Savoie een 31-jarige alpinist om het leven nadat hij door een vallende rots was geraakt. Binnen 24 uur vielen in het Mont Blanc-massief drie dodelijke slachtoffers. Langdurige droogte vergroot het risico op rotslawines in berggebieden.
Weinig sneeuw en smeltende gletsjers
In het gebied is al ongeveer zestig dagen nauwelijks sneeuw of regen gevallen. Jelle Staleman, een 44-jarige Nederlandse ski- en berggids die aan de Italiaanse kant van de Mont Blanc werkt, noemt het zijn zwaarste seizoen in twintig jaar in de Alpen. "Het is vandaag de hele dag aan het regenen, en daar ben ik best blij mee", zegt hij.
Vooral op de gletsjers is het gebrek aan sneeuw duidelijk. Zelfs op 4000 meter ligt de temperatuur volgens Staleman regelmatig rond het vriespunt. Daardoor smelten gletsjers aan de onderkant sneller dan hogerop, waardoor ze steiler worden en het risico op ijsval toeneemt.
Ook de sneeuwlaag boven gletsjerspleten is vaak onvoldoende bevroren. Die laag helpt bergbeklimmers om spleten veilig over te steken. Met een gids, aan een touw en met voldoende ervaring is een val niet altijd direct levensgevaarlijk, maar beklimmingen zijn veiliger wanneer de temperatuur onder het vriespunt ligt, vooral 's nachts.
Permafrost houdt rotsen minder goed vast
Staleman ziet dit jaar bovendien veel grotere rotslawines dan gebruikelijk. Hij noemt de omvang ervan "bijna apocalyptisch" en zegt dat sommige losgeraakte rotsblokken zo groot zijn als een auto of een huis.
De oorzaak ligt volgens hem mede in het verdwijnen van permafrost. Die permanent bevroren bodemlaag werkt als cement tussen de rotsen. Als de grens van het vriespunt langere tijd ongewoon hoog ligt, kan de permafrost smelten. Daardoor komen rotsblokken los en neemt het gevaar op rotslawines toe.
De Italiaanse beklimmingsroute is sinds medio juli dicht vanwege gletsjerspleten. De omstandigheden leiden ook tot financiële schade voor berggidsen en hutbeheerders. Sommige hutten zijn afhankelijk van regen- of smeltwater en moeten eerder sluiten als dat water uitblijft.
Staleman biedt in juli en augustus al jaren geen beklimmingen van de Mont Blanc aan. In andere delen van het massief zijn tochten soms mogelijk, maar routes moeten regelmatig worden aangepast. Waar gidsen twintig jaar geleden ongeveer 80 procent van hun oorspronkelijke plannen konden uitvoeren, moet nu de helft worden gewijzigd.
