De Hongaarse premier Péter Magyar heeft schaaklegende Judit Polgár naar voren geschoven als mogelijke nieuwe president. Hij wil met haar in gesprek over een kandidatuur, nadat oud-president Tamás Sulyok eerder deze maand uit zijn functie werd gezet na een grondwetswijziging.
Magyar schrijft dat Hongarije behoefte heeft aan een president die voor eenheid en vrede staat en op brede waardering kan rekenen. Polgár geldt in het land als een bekende en gerespecteerde sporter. Of zij bereid is zich officieel kandidaat te stellen, is nog niet bekend.
Polgár werd in 1991, op 15-jarige leeftijd, grootmeester in het schaken. Zij bereikte de mondiale top 10, won vijf schaakolympiades en stond 26 jaar achtereen bovenaan de wereldranglijst voor vrouwelijke schakers. Zij wordt beschouwd als de succesvolste vrouwelijke schaker ooit.
Parlement kiest president
De Hongaarse president wordt gekozen door het parlement en heeft vooral een ceremoniële taak. De politieke macht ligt voornamelijk bij de premier en het parlement. Wel kan een president wetten terugsturen naar het parlement en het Grondwettelijk Hof vragen om wetgeving te beoordelen.
De president is formeel ook opperbevelhebber van de strijdkrachten. Magyar beschikt in het parlement over een tweederdemeerderheid, waardoor een kandidaat van zijn keuze op voldoende steun kan rekenen. Het is onduidelijk of oppositiepartijen een kandidatuur van Polgár zullen steunen.
Sulyok uit ambt gezet
De zoektocht naar een opvolger begon nadat Magyar Sulyok uit zijn ambt liet zetten. Daarvoor werd de grondwet aangepast, met steun van het parlement. Sulyok ondertekende de wijziging zelf nog voordat die van kracht werd.
Magyar verweet Sulyok dat hij onvoldoende had opgetreden tegen de volgens hem steeds autocratischer wordende koers van voormalig premier Viktor Orbán. Ook zou Sulyok niet hebben ingegrepen bij schandalen rond kindermisbruik in staatsinstellingen en bij corruptiezaken.
Mensenrechtenorganisaties en andere critici hebben zorgen geuit over de grondwetswijziging. Zij wijzen erop dat Sulyok door het parlement was gekozen en vrezen dat de wijziging kan worden gebruikt om de oppositie verder te beperken. De ontwikkelingen rond de benoeming van een nieuwe president worden daarom ook internationaal en binnen de Europese Unie nauwlettend gevolgd.
