Oekraïne heeft in de afgelopen dagen meerdere distributiecentra van de Russische online marktplaats Wildberries aangevallen. Russische autoriteiten melden dat daarbij acht mensen zijn omgekomen en zestig mensen gewond zijn geraakt. De doden en gewonden waren medewerkers die tijdens nachtdiensten pakketten verwerkten.
Wildberries is de grootste online marktplaats van Rusland en verkoopt onder meer kleding, cosmetica, elektronica en communicatieapparatuur. In de getroffen opslagplaatsen lagen ook goederen van externe verkopers die hun producten via het platform aanbieden. Ondernemers schrijven op Telegram dat zij door de aanvallen een groot deel van hun voorraad hebben verloren.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat de locaties onderdeel waren van de Russische militaire logistiek. In de magazijnen zouden navigatieapparatuur, droneonderdelen en andere voorraden voor het Russische leger hebben gelegen. Openbaar bewijs dat de distributiecentra rechtstreeks militaire goederen vervoerden of opsloegen, is er niet.
Juridische beoordeling hangt af van beschikbare informatie
Een opslagplaats geldt in beginsel als burgerobject en mag dan niet worden aangevallen, zegt hoogleraar militair recht Marten Zwanenburg. Een magazijn kan wel een militair doelwit zijn als het een effectieve bijdrage levert aan militaire operaties.
Volgens Zwanenburg is de toelichting van Zelensky te algemeen om de rechtmatigheid van de aanvallen te beoordelen. Daarbij is onder meer van belang of er daadwerkelijk militaire goederen aanwezig waren, hoe belangrijk die goederen waren voor het leger en welke informatie Oekraïne vooraf had over het aantal medewerkers in het pand. "Zonder die informatie is niet vast te stellen of de aanvallen rechtmatig waren", zegt hij.
Ruslandkenner Hubert Smeets ziet naast een mogelijk militair doel een bredere Oekraïense strategie. "Oekraïne probeert de oorlog naar de Russische burger te brengen", zegt hij. Volgens Smeets worden vooral inwoners van armere Russische regio's gerekruteerd voor het leger, terwijl Moskou relatief wordt ontzien.
Wildberries heeft veel klanten in de hoofdstad. Smeets stelt dat aanvallen op distributiecentra de gevolgen van de oorlog daarmee zichtbaarder kunnen maken voor Moskovieten. Hij noemt een opslagplaats tegelijk een doel waarbij Oekraïne mogelijk minder burgerslachtoffers verwacht dan bij aanvallen op andere locaties.
Wildberries-oprichter en topvrouw Tatjana Kim is bestuurslid van het PanRussische Volksfront, een politieke en maatschappelijke coalitie die in 2011 door president Vladimir Poetin werd opgericht. Volgens Smeets hielp Kim sinds het begin van de oorlog bij de organisatie van parallelimport, waarmee buitenlandse producten ondanks sancties beschikbaar bleven voor Russische consumenten en bedrijven.
