Een lokaal staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne heeft de evacuatie van bewoners uit Olesjky mogelijk gemaakt. De frontplaats in de bezette regio Cherson zat maanden zonder voldoende water, elektriciteit, gas, voedsel en medische hulp.
Olesjky telde voor de oorlog ongeveer 24.000 inwoners. Naar schatting tweeduizend mensen bleven achter nadat Russische troepen de plaats hadden ingenomen. Een deel van hen is nu via een lange omweg naar veiliger gebied gebracht. De evacuees reisden per bus door bezet gebied en over de Krim, waarna zij via Belarus en opnieuw per bus Oekraïne bereikten.
De evacuatie werd gecoördineerd door de Oekraïense ombudsman Dmytro Lubinets en de Russische mensenrechtencommissaris Yana Lantratova. Eerst werden routes gecontroleerd en ontmijnd. Daarna kregen mensen die wilden blijven humanitaire hulp. Door verwoeste bruggen en mijnen langs de rivier was rechtstreeks vertrek uit Olesjky niet mogelijk.
Een aanwezige verslaggever schatte het aantal geregistreerde evacuees op 750. Elf bussen zouden naar Oekraïne zijn gereden en vier naar Rusland. Een onbekend aantal bewoners bleef in Olesjky of vertrok naar andere plaatsen in bezet gebied.
Bewoners beschrijven maanden van ontbering
De geëvacueerde bewoners vertelden over maanden van angst en tekorten. Sommigen hielden zich schuil in kelders tijdens droneaanvallen en anderen leefden van groenten uit hun eigen tuin. Een vrouw zei dat zij en haar man vreesden dat hun schoonzoon in het Russische leger zou worden opgenomen.
Bij de grens werden familieleden herenigd. De Oekraïense autoriteiten brachten onder anderen een man uit Olesjky samen met zijn twee dochters, die de plaats drie jaar eerder hadden verlaten. De reis naar het vrije deel van Oekraïne duurde negentien uur.
Lubinets noemde de operatie een belangrijk begin. “Dit is de eerste, belangrijkste stap”, zei hij. “Het was niet makkelijk voor mij en mijn Russische collega, maar nu werken we samen en ik neem aan dat we meer gaan doen.” Lantratova sprak eveneens van “een eerste stap” en zei dat mensen bij het front steun nodig hebben.
Gevechten gaan elders door
Het bestand betekende geen bredere stilstand van de oorlog. Tijdens de afspraken in de regio Cherson kwamen dertien burgers om bij een droneaanval op een treinstation in Dnipro. Ook werden hulpverleners rond Kramatorsk met drones beschoten en werd de Oekraïense energievoorziening zwaar getroffen.
Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten zouden deze maand technische gesprekken voeren in Abu Dhabi. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei daarnaast bereid te zijn tot een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. Hij pleitte onder meer voor afspraken over een bestand op de Zwarte Zee.
