De olietanker Lia van de Nederlandse rederij Marwave is in de Rode Zee gestopt en omgekeerd. De rederij zegt dat de veiligheid van de bemanning bij een verdere reis niet kan worden gegarandeerd.
De Houthi-rebellen uit Jemen hebben aangekondigd schepen tegen te houden die met een Saudische lading door Bab el-Mandeb varen. De zeestraat ligt tussen Jemen en de Hoorn van Afrika en vormt de verbinding tussen de Rode Zee, de Golf van Aden en de Indische Oceaan. Naast de Lia hebben vijf olie- en vrachtschepen hun route aangepast.
Conflict met Saudi-Arabië
De Houthi's reageren naar eigen zeggen op een Saudisch bombardement op de luchthaven van Sanaa, de hoofdstad van Jemen. Door de aanval kon een Houthi-delegatie die voor de begrafenis van ayatollah Ali Khamenei in Iran was geweest, niet in Sanaa landen.
Saudi-Arabië en de Houthi's sloten vier jaar geleden een informeel bestand. De rebellen beschuldigen Saudi-Arabië er nu van die afspraak te hebben geschonden. Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda zegt dat de Houthi's de situatie ook kunnen gebruiken om hun positie tegenover Saudi-Arabië te versterken.
De groep opereert volgens Bouzerda zelfstandig, maar is voor wapens en training in toenemende mate afhankelijk van Iran. Door de scheepvaart onder druk te zetten, kunnen de Houthi's Iran steunen en tegelijk proberen een rol te krijgen in gesprekken over een nieuw staakt-het-vuren met Saudi-Arabië.
Saudi-Arabië heeft zich de afgelopen maanden terughoudend opgesteld in het regionale conflict. Nieuwe aanvallen op doelen van de Houthi's zijn echter mogelijk als Saudische schepen worden aangevallen, zegt Bouzerda.
Risico op vertragingen en hogere prijzen
Bab el-Mandeb is een belangrijke route voor de oliehandel. Dagelijks passeren daar ongeveer 5 miljoen vaten olie. Via de Straat van Hormuz gaat onder normale omstandigheden ongeveer 20 miljoen vaten per dag, maar die route is door de onrust in de regio al sterk beperkt.
De economische gevolgen van een blokkade bij Bab el-Mandeb zouden kleiner zijn dan bij een volledige sluiting van Hormuz, zegt Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu. Toch kan de verstoring volgens hem ernstig zijn, omdat strategische olievoorraden die de prijzen de afgelopen maanden dempten bijna zijn uitgeput.
Schepen die een andere route moeten kiezen, kunnen weken langer onderweg zijn. Dat kan leiden tot vertragingen, tekorten en hogere prijzen. Voor Saudi-Arabië ontstaat daarmee een dilemma: het land wil olie blijven uitvoeren, maar wil voorkomen dat de Houthi's meer invloed krijgen.
