Vier mensenrechtenorganisaties zijn in New York naar de rechter gestapt vanwege de Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag. Ze eisen dat de maatregelen worden teruggedraaid. Volgens de organisaties maken de sancties het moeilijker om ernstige internationale misdrijven te onderzoeken en te vervolgen.
Human Rights Watch is een van de eisers. De organisaties noemen het presidentiële decreet waarmee de sancties zijn ingesteld onwettig. Zij stellen dat de strafmaatregelen ertoe kunnen leiden dat de zwaarste misdrijven onbestraft blijven en dat het werk van maatschappelijke organisaties ernstig wordt belemmerd.
De Amerikaanse maatregelen bestaan onder meer uit visumbeperkingen en financiële sancties. Ze gelden niet alleen voor rechters en aanklagers van het Strafhof, maar ook voor personen en organisaties die het hof helpen bij onderzoeken naar Amerikaanse burgers of bondgenoten van de Verenigde Staten.
Strafhof onder druk
De sancties zijn vorig jaar ingesteld door president Donald Trump. Sindsdien kan het Strafhof volgens medewerkers nog maar beperkt functioneren. De maatregelen raken onder meer de toegang tot financiële diensten en de mogelijkheden van medewerkers om internationaal te reizen.
Trump nam het besluit nadat het Strafhof arrestatiebevelen had uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de voormalige minister van Defensie Yoav Gallant. Zij worden verdacht van oorlogsmisdaden in Gaza. Het gaat onder meer om aanvallen op burgers en het gebruik van uithongering als oorlogstactiek.
De Amerikaanse regering noemt de zaak tegen de Israëlische leiders ongefundeerd. Washington benadrukt daarnaast dat zowel Israël als de Verenigde Staten geen partij zijn bij het Internationaal Strafhof.
Volgens de Amerikaanse regering kan het arrestatiebevel een gevaarlijk precedent scheppen voor Amerikaanse militairen en bestuurders, ook als zij hun functie niet meer bekleden. De VS vrezen dat zij daardoor te maken kunnen krijgen met intimidatie, misbruik of een mogelijke arrestatie.
Het Strafhof werd in 2002 opgericht om personen te vervolgen voor onder meer genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Het hof kan zaken behandelen wanneer die zijn gepleegd in een aangesloten land, door een burger van een aangesloten land, of wanneer de Verenigde Naties een zaak doorverwijzen.
