Meer dan honderd vrachtschepen liggen voor anker voor de kust van Panama. De wachttijd voor het Panamakanaal kan oplopen tot tien dagen en dreigt de komende maanden verder te stijgen. Dat komt door een grotere vraag naar de vaarroute en een dalend waterpeil in het kanaal.
Door de spanningen in het Midden-Oosten zoeken rederijen alternatieve routes. Vooral het aantal olietankers dat door het Panamakanaal vaart, is toegenomen. Sinds oktober ligt het dagelijkse aantal doorvaarten 5 procent hoger.
Tegelijkertijd heeft Panama te maken met ongebruikelijke droogte. Het kanaal gebruikt water uit het Gatun-meer om schepen door de sluizen te laten varen. Sinds juli is het waterpeil daar 30 centimeter gedaald, hoewel die periode normaal gesproken binnen het regenseizoen valt.
Minder schepen door het kanaal
De Panamakanaalautoriteit heeft het maximumaantal doorvaarten verlaagd van 36 naar 34 schepen per dag. Grote containerschepen, de zogenoemde Neopanamax-schepen, mogen bovendien minder zwaar worden beladen. Begin september worden nieuwe maatregelen aangekondigd.
Meteorologen houden rekening met een verdere verslechtering als El Niño de komende maanden zijn intrede doet. Dat weerfenomeen kan in dit deel van de wereld voor extra droogte zorgen. Minder regen leidt tot een lager waterpeil, waardoor minder schepen kunnen passeren en schepen minder vracht mogen meenemen.
De situatie doet denken aan 2023. Door droogte mochten toen op het hoogtepunt slechts 22 schepen per dag door het kanaal. Schepen lagen weken te wachten en vertragingen kostten rederijen en andere bedrijven miljoenen.
Voorrang brengt veel geld op
Voor rederijen komt de beperkte capaciteit op een ongunstig moment. Het Panamakanaal is belangrijk voor bedrijven aan de Amerikaanse oostkust, ook al gaat slechts ongeveer 6 procent van de wereldwijde maritieme handel door de waterweg.
De kanaalautoriteit veilt dagelijks drie tot vijf voorrangsslots. Rederijen kunnen daarmee hun schip eerder laten doorvaren. De startprijs bedraagt 15.000 dollar voor kleinere vrachtschepen en 55.000 dollar voor de grootste schepen.
In maart kostte een slot voor een groot containerschip gemiddeld bijna 400.000 dollar. Inmiddels is dat bedrag opgelopen tot 2,5 miljoen dollar. Vorige maand betaalde een rederij 4,6 miljoen dollar om een lege olietanker met voorrang door het kanaal te laten varen.
De veilingen brachten Panama in augustus al zestien keer zoveel op als in dezelfde maand vorig jaar. Het kanaal is goed voor ruim een vijfde van de staatsinkomsten van Panama.
