De leiders van Wales, Schotland en Noord-Ierland komen maandag bijeen in Cardiff om te praten over onafhankelijkheid en andere veranderingen in de staatsinrichting van het Verenigd Koninkrijk. Het is de eerste keer dat de drie landen tegelijk worden geleid door partijen die de huidige banden met Londen ingrijpend willen wijzigen.
Aan het overleg doen Rhun ap Iorwerth uit Wales, John Swinney uit Schotland en Michelle O'Neill uit Noord-Ierland mee. Zij spreken elkaar als vertegenwoordigers van hun politieke partijen, niet als formele vertegenwoordigers van hun regeringen.
Op de agenda staan ook Europese samenwerking, internationale betrekkingen, de economie en energie. De drie leiders willen hun samenwerking op die terreinen uitbreiden. Daarnaast vragen zij Londen om constitutionele hervormingen in Wales, Schotland en Noord-Ierland voor te bereiden en mogelijk te maken.
Verschillende doelen
De partij van ap Iorwerth, Plaid Cymru, streeft naar onafhankelijkheid van Wales. Ook de Scottish National Party van Swinney wil dat Schotland zich afscheidt van het Verenigd Koninkrijk. Sinn Féin, de partij van O'Neill, wil dat Noord-Ierland uit het Verenigd Koninkrijk vertrekt en zich aansluit bij Ierland.
De bijeenkomst vindt plaats kort nadat het Britse Lagerhuis opnieuw over Schotse onafhankelijkheid heeft gesproken. De Britse premier Andy Burnham heeft zich sinds zijn aantreden in juli geregeld uitgesproken voor een grotere regionale zeggenschap over macht en financiële middelen in Engeland. Zijn standpunt over de besturen in Cardiff, Edinburgh en Belfast is minder duidelijk.
Swinney zei eerder dat de landen op de Britse eilanden voor een belangrijke constitutionele mogelijkheid staan. Volgens hem groeit de overeenstemming dat het systeem rond het Britse parlement in Westminster niet goed functioneert en onvoldoende aansluit bij het dagelijks leven van inwoners.
Burnham leek vorige week te suggereren dat een tweede referendum over Schotse onafhankelijkheid mogelijk is als daarvoor voldoende steun onder de bevolking bestaat. Een eerste referendum vond in 2014 plaats. Toen stemde een meerderheid tegen onafhankelijkheid, waarna Schotland onderdeel bleef van het Verenigd Koninkrijk.
