De Houthi’s hebben donderdagochtend de havenstad Mokka aan de westkust van Jemen ingenomen. De strijders, die de hoofdstad Sana’a controleren, rukten in ongeveer een week op langs de kust. Troepen van de internationaal erkende regering trokken zich terug naar het zuiden.
Mokka ligt aan de Rode Zee, op ongeveer 60 kilometer van de zeestraat Bab al-Mandeb. Die doorgang verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en is een belangrijke route voor de internationale scheepvaart. Vanuit Mokka kunnen de Houthi’s de zeestraat makkelijker met raketten, drones of artillerie bedreigen.
Grootste verschuiving in jaren
Met de inname van Mokka is vrijwel de hele westkust van Jemen in handen van de Houthi’s gekomen. Het is de grootste verandering aan de frontlinies in vier jaar. Sinds een staakt-het-vuren in 2022 waren de posities van de strijdende partijen grotendeels onveranderd gebleven.
Dat bestand kwam deze zomer verder onder druk te staan door de regionale spanningen tussen Iran, de Verenigde Staten en de Golfstaten. Iran werkt nauw samen met de Houthi’s, terwijl de internationaal erkende regering steun krijgt van Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Analisten vermoeden dat de recente opmars met Iran is afgestemd, al volgen de Houthi’s niet altijd de lijn van Teheran.
Defensie-analist Wolfgang Pusztai zei dat de Houthi’s vanuit Mokka mogelijk geen raketten of drones nodig hebben om schepen te bedreigen. Volgens hem kan gewone artillerie daarvoor volstaan.
Een blokkade van Bab al-Mandeb zou grote gevolgen kunnen hebben voor de scheepvaart. De ontwikkeling komt op een moment dat Iran de Straat van Hormuz onder druk zet en Amerikaanse marineschepen steeds vaker olietankers door die doorgang begeleiden. De Jemenitische analist Ahmed Nagi van de International Crisis Group zei dat Iran de Houthi’s mogelijk inzet om de druk op het Westen verder op te voeren.
Nieuwe slachtoffers
Het aantal doden en gewonden na een week van gevechten is niet bekend. De Wereldgezondheidsorganisatie gaat uit van minstens duizend slachtoffers. Tienduizenden Jemenieten zijn op de vlucht geslagen, onder wie mensen die al eerder door de oorlog waren verdreven.
De oorlog in Jemen duurt met onderbrekingen sinds 2014. Saoedi-Arabië voerde de afgelopen dagen bombardementen uit op Houthi-stellingen, nadat de beweging raketten had afgevuurd op olie-infrastructuur in vier Saoedische steden. Daarbij vielen zeker 73 gewonden.
