In Frankrijk zijn meerdere onderzoeken gestart naar het heimelijk filmen van vrouwen met smartbrillen. De brillen hebben ingebouwde camera’s waarmee dragers mensen kunnen opnemen zonder dat die dat direct merken. Slachtoffers zeggen dat de beelden vervolgens op sociale media zijn geplaatst.
Het Franse Openbaar Ministerie spreekt van een groeiend probleem. In sommige gevallen werden vrouwen eerst lastiggevallen met seksueel getinte opmerkingen of gebaren. Hun reactie daarop werd daarna gefilmd en online gedeeld, vaak zonder context.
Miljoenen kijkers
De Franse Mathilde werd in Parijs geconfronteerd met een groep mannen die obscene gebaren naar haar maakte. Toen zij boos reageerde en doorliep, filmde een van de mannen haar met een smartbril. Een week later zag ze de video online terug. Door de montage leek het alsof zij zonder aanleiding kwaad was geworden.
Mathilde had niet gemerkt dat ze was opgenomen. Sindsdien let ze naar eigen zeggen op het soort bril dat mannen dragen wanneer ze hen op straat tegenkomt.
Ook Zoé werd ongemerkt gefilmd. Een man volgde haar nadat ze een supermarkt had verlaten. Later waarschuwde een vriendin haar dat er een video van haar op internet stond. Die beelden waren toen al ongeveer 5 miljoen keer bekeken. De man bleek ook tientallen andere vrouwen te hebben opgenomen en had online meer dan een miljoen volgers en abonnees.
Mathilde en Zoé worden alleen met hun voornaam genoemd. In de Franse media melden zich volgens de berichtgeving steeds meer vrouwen die zeggen dat ze zonder medeweten met zogenoemde gluurbrillen zijn gefilmd.
Bedreigingen en privacyrisico’s
De organisatie e-Enfance, die digitale intimidatie bestrijdt, heeft ongeveer twintig meldingen ontvangen van meisjes en vrouwen. Zij zeggen niet alleen ongewenst te zijn gefilmd, maar ook online te zijn uitgescholden. Sommige slachtoffers kregen bovendien doodsbedreigingen. Volgens de organisatie komt het filmen en vernederen vaak voort uit seksisme.
De Franse privacytoezichthouder CNIL waarschuwde in mei al voor de risico’s van dergelijke brillen. De instantie noemt onder meer dokterspraktijken, kleedkamers en toiletten als plaatsen waar heimelijke opnames de privacy ernstig kunnen schenden.
De CNIL waarschuwt daarnaast dat beelden met kunstmatige intelligentie nauwelijks zichtbaar kunnen worden aangepast. Het filmen en verspreiden van beelden zonder toestemming kan in Frankrijk worden bestraft met maximaal een jaar cel en een boete van 45.000 euro. Uit onderzoek van de toezichthouder blijkt dat twee derde van de Fransen zich zorgen maakt over privacy en misbruik van smartbrillen.
