De Chinese kunstenaar Gao Zhen is veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. Dat is de maximale straf voor het beledigen van martelaren en helden. De 70-jarige kunstenaar werd vervolgd vanwege kunstwerken waarin Mao Zedong, de grondlegger van de Volksrepubliek China, wordt bespot.
Gao kreeg zijn straf dinsdag te horen, nadat hij bijna twee jaar in voorarrest had gezeten. Hij werd in augustus 2024 opgepakt tijdens een bezoek aan familie in China. De autoriteiten namen toen ook kunstwerken in beslag. Gao heeft laten weten dat hij in beroep wil gaan.
De veroordeling is gebaseerd op een Chinese wet uit 2018. Die stelt het belasteren van zogenoemde helden en martelaren strafbaar. De werken waarvoor Gao is veroordeeld, zijn grotendeels meer dan vijftien jaar geleden gemaakt, dus voordat de wet werd ingevoerd. De wet wordt ook gebruikt tegen mensen die de officiële Chinese geschiedschrijving bekritiseren.
Karikaturen van Mao
Gao maakte de werken samen met zijn jongere broer Gao Qiang. De broers werden bekend met onder meer de serie Miss Mao, tientallen karikaturen van Mao met grote borsten en neuzen die aan Pinokkio doen denken. In De executie van Christus richten zeven bronzen beelden van Mao hun wapens op een bronzen Jezus.
Een ander omstreden werk is Mao’s schuld. Daarin is Mao afgebeeld terwijl hij op zijn knieën om vergiffenis vraagt. Het beeld werd alleen tijdens besloten bijeenkomsten getoond. Buiten die gelegenheden bleef het gedemonteerd in de werkplaats, waarbij het hoofd apart van het lichaam werd bewaard.
De broers werkten in een periode waarin in China relatief meer ruimte was voor dergelijke kunst. Door het verslechterende politieke klimaat vertrokken zij uiteindelijk naar de Verenigde Staten. Mensenrechtenorganisaties, waaronder Amnesty International, hebben de veroordeling bekritiseerd en gewaarschuwd dat de artistieke vrijheid in China verder onder druk staat.
Gao’s vrouw en hun jonge zoon, die de Amerikaanse nationaliteit heeft, mogen sinds zijn arrestatie China niet verlaten. Volgens Zhao Yaliang maakt de familie zich ernstige zorgen over de gezondheid van Gao. Zijn broer zegt dat de kunstenaar mentaal scherp en vastberaden blijft.
