In de Chinese provincie Shanxi neemt de druk op katholieke gemeenschappen toe. Geestelijken en gelovigen worden gearresteerd, kerken gesloten en kinderen geweerd uit religieuze bijeenkomsten. Priesters zeggen dat de situatie in tientallen jaren niet zo ernstig is geweest.
China telt naar schatting tien tot twaalf miljoen katholieken. Zij komen bijeen in officiële kerken wanneer dat mogelijk is, maar houden ook diensten achter gesloten deuren of ondergronds. In Shanxi heeft het katholicisme een lange geschiedenis. Missionarissen brachten het geloof er in de achttiende eeuw, samen met onderwijs en gezondheidszorg.
Kinderen buiten de kerk
De lokale autoriteiten richten zich vooral op minderjarigen. Priester Hong, een schuilnaam, zegt dat kinderen zich tijdens politiecontroles in een zijkamer moeten verstoppen. In sommige dorpen worden kerken gesloten nadat agenten er kinderen hebben aangetroffen.
Priester Zhang, eveneens niet zijn echte naam, zegt dat de overheid met die aanpak de toekomst van de gemeenschap bedreigt. “Door minderjarigen te weren uit kerken willen ze onze wortels doorsnijden”, zegt hij. Priesters staan bovendien onder toezicht. Camera’s hangen bij kerken, hun communicatie en post worden gecontroleerd en velen mogen geen paspoort hebben of naar het buitenland reizen.
De geestelijke Hong vergelijkt de positie van Chinese katholieken met die van inwoners van Oost-Berlijn tijdens de DDR. “We wachten tot ons IJzeren Gordijn valt”, zegt hij. Volgens hem is de onderdrukking de afgelopen vijftig jaar niet zo hevig geweest.
Controle tijdens bedevaart
Ondanks de beperkingen blijven gelovigen hun geloof in het openbaar belijden. Jaarlijks lopen duizenden mensen de Bansishan-bedevaart naar een kerk op een bergtop. De tocht staat symbool voor de lijdensweg van Jezus Christus. Deelnemers nemen volgens Zhang Fang, een vrouw van in de dertig, hun zorgen mee naar boven om daar te bidden.
Sinds dit jaar mogen kinderen niet meer aan de bedevaart deelnemen. Ouders krijgen daarvoor alleen te horen dat hun kinderen minderjarig zijn. Bij het begin van de route controleert de politie identiteitskaarten en moeten deelnemers door metaaldetectoren.
Ook de bedevaart zelf wordt nauwlettend gevolgd. Op schermen is te zien hoe camera’s de hele route filmen en politieagenten live meekijken. Tijdens een verslag van de tocht werden journalisten urenlang ondervraagd. Met het Chinese surveillancesysteem probeerde de politie bovendien te achterhalen met welke gelovigen zij hadden gesproken.
