In Genève hebben 128 landen overeenstemming bereikt over regels voor dodelijke autonome wapensystemen. Het gaat om wapens die met behulp van kunstmatige intelligentie zelfstandig doelwitten identificeren, selecteren en aanvallen.
In de afspraken staat onder meer beschreven welke systemen onder deze categorie vallen, welke toepassingen aanvaardbaar zijn en wie verantwoordelijk is voor het gebruik ervan. De tekst is niet juridisch bindend. Wel kan hij de basis vormen voor internationale wetgeving en uiteindelijk voor een nieuw verdrag, vergelijkbaar met de verdragen over mijnen en clustermunitie.
Akkoord na nachtelijke onderhandelingen
De onderhandelingen liepen door tot diep in de nacht. Volgens de Nederlandse ontwapeningsambassadeur Robert in den Bosch hing het akkoord in de laatste minuten nog af van één formulering. Een onderhandelaar kreeg vijf minuten om contact op te nemen met het ministerie in zijn land. Daarna konden de deelnemers de overeenkomst goedkeuren.
Aan de onderhandelingen namen ook militaire grootmachten deel, waaronder Rusland, China, de Verenigde Staten en India. In den Bosch noemde Rusland en de Verenigde Staten de moeilijkste landen om tot een akkoord te bewegen. Volgens hem is geen enkel land volledig tevreden met het compromis, maar is de brede steun van 128 landen de belangrijkste kracht van de tekst.
Nicole van Rooijen, directeur van Stop Killer Robots, vindt juist dat de afspraken in de laatste fase zijn afgezwakt. "Het is echt jammer dat al het werk dat staten de afgelopen drie jaar aan de tekst hebben verricht in de laatste uren zo sterk is afgezwakt", zei ze.
Mogelijk nieuw verdrag
Nederland heeft de afspraken gesteund. De Nederlandse krijgsmacht gebruikt steeds vaker wapensystemen die door kunstmatige intelligentie worden aangestuurd. Minister van Buitenlandse Zaken Berendsen noemde de overeenkomst op X "een belangrijke stap in de regulering van dodelijke autonome wapensystemen". Minister van Defensie Yesilgöz schreef dat internationale regels nodig zijn omdat nieuwe technologie de oorlogsvoering verandert.
De landen besluiten in november of verdere regels nodig zijn en hoe die eruit moeten zien. Een juridisch bindend verdrag is daarmee niet op korte termijn in zicht. Het vervolg kan opnieuw meerdere jaren duren.
